Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Millar: Reducing waste in Wales

Speech to the National Assembly for Wales.

"I am grateful for the opportunity to bring forward this debate on waste and recycling, an issue that is increasingly causing concerns in communities across Wales, and one that the Welsh Conservatives continue to take very seriously.

At this early stage in the debate, I should clarify that, when I say waste and recycling, I am talking about that which is often referred to as refuse and rubbish—and that is not a reference to the efforts of Labour, Plaid or their policies.

We would all agree that this topic comes under the greater banner of caring for the environment, and is one of the challenges associated with addressing climate change and promoting more sustainable living. As a nation, the argument for sustainable communities is slowly being won, with more and more people acknowledging the need for us all to change our behaviour and take steps in the right direction. It is time for change at all levels, and the role of responsible Government is becoming more evident—whether it is to provide leadership and inspiration, to give direction, or to recommend solutions, the responsibility at this particular level has never been more acute. That is why I am left scratching my head when, in this debate, for example, those in Government seem reluctant to paint the real picture about the current situation

Therefore we see that, in response to Westminster's aim to reduce reliance on landfill, and increase the degree to which value is reclaimed from household waste, this Labour-Plaid Government trumpets its statistic of 27.4 per cent as the amount of recycled municipal waste in Wales—do not get me wrong; it is commendable, and it is improving. However, the Government appears unable to acknowledge that, even though recycling has increased, so has the total amount of municipal waste going to landfill. It is up 15 per cent over the last nine years. The amount of waste going to landfill is on the increase when, actually, the trend should be in the other direction.

I recently had the opportunity to visit the Llanddulas landfill site in my constituency. It is the main landfill site for north Wales. I was impressed by the management of the site and by many of the high-tech aspects, such as generating energy onsite from the extracted natural gases. Of course, the site is not without its problems, which are those associated with many landfill sites, especially with regards to the occasional concerns of local residents. However, what really is worrying is that, even considering the sheer scale of the site—it is enormous—at its current rate of in-filling, its remaining capacity to take new waste will be used up in around just five years. When the time comes for Llanddulas to close, north Wales will, understandably, have some serious problems. I believe that I am right in saying that there are no alternative sites left in north Wales, and unless this issue is addressed—this may come as a shock to the Plaid half of this Government—there will be no alternative but to crack a hole in the slate curtain that you are trying to draw between us and England, and we will have to go into England to dispose of our waste, God forbid. I am concerned at the cost implications for already-squeezed local authorities if waste disposal no longer remains a local issue.

The Welsh Conservatives believe that the Labour-Plaid Government should be better addressing our over-reliance on landfill and putting long-term measures in place to sort it out. This problem is not going to disappear unless action is taken.

The current situation runs along these lines: some 1.8 million tonnes of municipal waste was collected by local authorities in Wales during 2006-07, while we throw away about 350,000 tonnes of food each year. The average person in the UK throws away his or her own body weight in rubbish every seven weeks—looking around, I assume that some people throw away a great deal more waste than others.

Supermarkets give away the equivalent of nearly 290 plastic bags per person per year, the majority of which end up in landfill, where—as we heard from our debate earlier this term—they will take 500 years to decay. In other words, there is still a huge problem, and more needs to be done. For a start, the incentive needs to be there from Government, and more needs to be done to encourage local authorities to implement measures to encourage us all to lead more sustainable lives. By the way, I am not talking about the usual cynical measures that stem from the corner-cutting culture of this corner-cutting coalition. It is disappointing that eight local authorities in Wales felt it necessary to implement fortnightly residual waste collections and once-a-fortnight recycling collections. Rather than helping the situation, this policy is in most cases proving a greater drain on valuable resources given the added problem of having to deal with increased fly tipping. In my own constituency, only last week, I had yet another complaint about fly-tipping—I receive such complaints regularly—and the unauthorised use of other people's bins. Some people in my constituency are actually fighting to dispose of waste, using other people's bins inappropriately to hide their own waste as they cannot fit it into their own bins because of the fortnightly collections.

There is nothing to suggest that collecting waste fortnightly will reduce the amount of waste that people produce. We are talking about the fact that waste is left in bins for a fortnight at a time, and that is leading to massive increases in vermin populations and overflowing bins that lead to litter on our streets, which then cause costs for local authorities and an increase in fly-tipping. It is clear that authorities are moving to fortnightly bin collections not to improve the recycling rate—it is a cost-cutting measure because you are underfunding local government. People are paying more in council tax and getting a worse service. It is not fair, and the issue must be addressed. Surely, by now, we should have realised that people prefer the carrot to the stick. They have seen through the untrustworthiness and the stealth tactics that you take to reduce bin collection services across Wales. That is why we will unashamedly campaign in the local elections to ensure that weekly residual waste collections are standard and required by local authorities throughout Wales.

However, that is not where we leave it. To coincide with that, local authorities should be genuinely encouraging people to recycle by creating more opportunities to recycle whether through kerbside collections of recyclables or the increased availability of recycling banks in our communities.

I note today's survey results that a problem that 25 per cent of the citizens of Wales have with improving public service delivery is a lack of time or need, or difficulty, in accessing recycling facilities.

We will support any Measure that will deliver extra recycling throughout Wales, but we do not support cutting people's bin services to a fortnightly collection basis.

We also believe that more should be done to engage with manufacturers, retailers and suppliers.

It is perhaps not surprising that less than 10 per cent of our total waste output is household waste. More action should be taken to reflect where the bulk of the problem lies. I acknowledge that this needs to be done with care, because the last thing that we want is more Labour/Plaid red tape and bureaucracy, which will continue to make Wales uncompetitive. Businesses are already pretty much sick to death of it. Instead, we need to foster a greater sense of partnership. The Federation of Small Businesses has suggested several measures that, if nothing else, merit some thought and consideration. For example, it would like to see the provision of free kerbside paper waste recycling for businesses throughout Wales, business waste being incorporated into waste recycling targets for local authorities and a reduction in rates for SMEs that can demonstrate a commitment to environmental sustainability. Let me reiterate: I am not saying that these are our policies, but at least we are listening; you should try it sometime, Minister.

Recently, if you remember, it was us who tabled a debate on the need to reduce plastic carrier bag use. We addressed the issue in a constructive way, engaged with all parties concerned, including businesses, and the outcome was clearly positive. We believe that there is now unanimous support for some kind of carrier bag reduction scheme, and, as our amendment suggests, we need to find more innovative ways of reducing unnecessary packaging. I suppose that we could have approached the carrier bag issue in an old-fashioned, we-know-best, Labour/Plaid fashion—the Minister appears to have already made up her mind on the carrier bag issue, advocating a ban just last week. Now she simply wants to go through the motions of consultation. She told us a few weeks ago that she had not made up her mind and that she needed to keep her options open. However, we have had the courage in this party to grasp a difficult subject and discover what solutions are out there, by listening to all those involved.

The Labour/Plaid Government should make these issues its priorities, if the over-dependence on landfill is to end. It should be investing in new technology and new ideas. Going back to my recent visit to the landfill site, I was surprised that so much material that I recognised as being recyclable was simply being buried. In essence, it was valuable waste going to waste. Evidence suggests that the message still has some way to go. Unless that message is fully realised and unless action is properly taken, we will find ourselves five years down the road with no more landfill sites and without alternatives in place. We need to take the right action right now. Wales can lead on this; I urge Members to support our motion."

"Yr wyf yn ddiolchgar am y cyfle i gyflwyno'r ddadl hon am wastraff ac ailgylchu, mater sy'n destun pryder cynyddol mewn cymunedau ledled Cymru, a rhywbeth y mae Ceidwadwyr Cymru'n dal i'w ystyried yn fater difrifol iawn.

Wrth ddechrau'r ddadl fel hyn, dylwn egluro, pan soniaf am wastraff ac ailgylchu, mai sôn yr wyf am yr hyn a elwir yn aml yn sbwriel a sothach—ac nid cyfeiriad at ymdrechion Llafur, Plaid na'u polisïau yw hynny.

Byddem i gyd yn cytuno bod y pwnc hwn yn dod o dan faner ehangach gofalu am yr amgylchedd, a dyma un o'r heriau sy'n gysylltiedig â mynd i'r afael a newid yn yr hinsawdd ac â hyrwyddo byw'n fwy cynaliadwy. Fel cenedl, mae'r ddadl o blaid cymunedau cynaliadwy'n cael ei hennill yn araf, gyda mwy a mwy o bobl yn cydnabod bod angen inni i gyd newid ein hymddygiad a chamu i'r cyfeiriad iawn. Mae'n bryd cael newid ar bob lefel, ac mae swyddogaeth Llywodraeth gyfrifol yn dod yn fwy amlwg—boed hynny'n ddarparu arweiniad ac ysbrydoliaeth, er mwyn dangos y cyfeiriad, ynteu'n argymell atebion, nid yw'r cyfrifoldeb ar y lefel arbennig hon erioed wedi bod yn fwy pwysig. Dyna pam yr wyf yn crafu fy mhen, pan fydd y rheiny sydd yn y Llywodraeth, yn y ddadl hon, er enghraifft, i bob golwg yn gyndyn o ddarlunio'r sefyllfa bresennol fel y mae mewn gwirionedd.

Felly, gwelwn, wrth ymateb i nod San Steffan o leihau'r ddibyniaeth ar dirlenwi, ac adennill mwy o werth o wastraff cartrefi, mae'r Llywodraeth Llafur-Plaid hon yn canu ei chlodydd ei hun drwy sôn am yr ystadegyn 27.4 y cant, sef faint o wastraff trefol Cymru sy'n cael ei ailgylchu—peidiwch â'm camddeall; mae'n gymeradwy, ac mae'n gwella. Fodd bynnag, i bob golwg ni all y Llywodraeth gydnabod, er bod mwy'n cael ei ailgylchu, bod cyfanswm y gwastraff trefol sy'n mynd i safleoedd tirlenwi'n cynyddu hefyd. Mae wedi cynyddu 15 y cant dros y naw mlynedd diwethaf. Mae mwy a mwy o wastraff yn mynd i safleoedd tirlenwi yn hytrach llai, fel y dylai'r duedd fod.

Yn ddiweddar, cefais y cyfle i ymweld â safle tirlenwi Llanddulas yn fy etholaeth. Dyma brif safle tirlenwi'r gogledd. Gwnaeth y ffordd y rheolir y safle argraff arnaf, yn ogystal â llawer o'r agweddau uwch-dechnoleg, megis echdynnu nwyon naturiol i gynhyrchu ynni ar y safle. Wrth gwrs, mae problemau'n gysylltiedig â llawer o safleoedd tirlenwi ac nid yw'r safle hwn yn eithriad, yn enwedig o ran pryderon achlysurol trigolion lleol. Fodd bynnag, yr hyn sy'n wir yn poeni rhywun yw, hyd yn oed ar ôl ystyried maint y safle—mae'n anferth—os bydd y tirlenwi'n parhau ar yr un gyfradd ag y mae ar hyn o bryd, bydd y lle sydd ar ôl yno ar gyfer gwastraff newydd yn llawn mewn oddeutu pum mlynedd. Pan ddaw'n adeg cau safle Llanddulas, bydd gan y gogledd broblemau difrifol, a hynny'n ddealladwy. Credaf fy mod yn iawn yn dweud nad oes safleoedd eraill ar ôl yn y gogledd, ac oni eir i'r afael â'r mater hwn—ac efallai y bydd hyn yn synnu hanner Plaid y Llywodraeth hon—ni fydd dewis arall ond tyllu drwy'r llen lechi yr ydych yn ceisio'i chodi rhyngom a Lloegr, a bydd yn rhaid inni fynd drwyddi i Loegr er mwyn gwaredu'n gwastraff, Duw a'n gwaredo. Yr wyf yn poeni am y goblygiadau o ran costau i'r awdurdodau lleol sydd eisoes dan bwysau oni fydd gwaredu gwastraff yn fater lleol bellach.

Cred Ceidwadwyr Cymru y dylai'r Llywodraeth Llafur-Plaid fod yn mynd i'r afael yn well â'n gorddibyniaeth ar dirlenwi ac yn sefydlu camau tymor hir i'w datrys. Nid yw'r broblem hon yn mynd i ddiflannu oni wneir rhywbeth.

Dyma'r sefyllfa ar hyn o bryd: casglwyd oddeutu 1.8 miliwn tunnell o wastraff trefol gan awdurdodau lleol yng Nghymru yn ystod 2006-07, a thaflwn oddeutu 350,000 tunnell o fwyd bob blwyddyn. Ar gyfartaledd yn y DU, bydd pob person yn taflu gwerth ei bwysau mewn sbwriel bob saith wythnos—ac wrth edrych o'm cwmpas, tybiaf fod rhai pobl yn taflu llawer mwy o wastraff na phobl eraill.

Bydd yr archfarchnadoedd yn rhoi'r hyn sy'n cyfateb i bron 290 o fagiau plastig y pen bob blwyddyn i'w cwsmeriaid, a'r rhan fwyaf o'r rheiny'n diweddu'u hoes mewn safle tirlenwi lle—fel y clywsom yn ein dadl yn gynharach y tymor hwn—y bydd angen 500 mlynedd arnynt i ddadfeilio. Mewn geiriau eraill, mae gennym broblem anferth o hyd, ac mae angen gwneud rhagor. I ddechrau, mae angen i'r Llywodraeth gynnig cymhelliant, ac mae angen gwneud mwy i annog awdurdodau lleol i roi camau ar waith i'n hannog i gyd i fyw bywydau mwy cynaliadwy. Gyda llaw, nid sôn yr wyf am y camau sinigaidd arferol sy'n deillio o ddiwylliant torri-corneli'r glymblaid torri-corneli. Mae'n siomedig bod wyth awdurdod lleol yng Nghymru'n teimlo bod angen iddynt roi trefn ar waith i gasglu gwastraff gweddilliol bob pythefnos a chasglu deunydd ailgylchu unwaith y pythefnos. Yn hytrach na helpu'r sefyllfa, mae'r polisi hwn ar y cyfan yn fwy o dreth ar adnoddau gwerthfawr am ei fod yn creu problem ychwanegol, sef tipio anghyfreithlon. Yn fy etholaeth fy hun, dim ond yr wythnos diwethaf, cefais gwyn eto fyth am dipio anghyfreithlon—byddaf yn cael cwynion o'r fath yn rheolaidd—ac am bobl yn defnyddio biniau pobl eraill heb ganiatâd. Mae rhai pobl yn fy etholaeth o ddifri'n ymladd i gael gwared ar eu gwastraff, gan ddefnyddio biniau pobl eraill mewn ffordd amhriodol er mwyn cuddio'u gwastraff eu hunain am nad oes lle iddo yn eu biniau hwy eu hunain oherwydd mai dim ond bob pythefnos y'u cesglir.

Nid oes dim i awgrymu y bydd casglu gwastraff bob pythefnos mewn gwirionedd yn lleihau faint o wastraff a gynhyrchir gan bobl. Sôn yr ydym am y ffaith bod gwastraff yn cael ei adael mewn biniau am bythefnos ar y tro a bod hynny'n arwain at gynnydd anferth yn nifer y fermin ac at finiau'n gorlifo. Mae hynny'n arwain at sbwriel ar ein strydoedd, sydd wedyn yn gostus i awdurdodau lleol, ac mae hefyd yn arwain at fwy o dipio anghyfreithlon. Mae'n amlwg nad er mwyn gwella'r gyfradd ailgylchu y mae awdurdodau'n troi at gasglu biniau bob pythefnos—camau i dorri costau yw oherwydd eich bod yn tangyllido llywodraeth leol. Mae pobl yn talu mwy o dreth gyngor ac yn cael gwaeth gwasanaeth. Nid yw'n deg a rhaid mynd i'r afael â'r mater. Dylem fod wedi sylweddoli erbyn hyn, nid oes bosibl, ei bod yn well gan bobl y foronen na'r wialen. Maent wedi sylweddoli nad oes modd ymddiried yn y tactegau llechwraidd yr ydych yn eu defnyddio i gwtogi ar y gwasanaethau casglu sbwriel ledled Cymru. Dyna pam y byddwn yn ymgyrchu yn ddigywilydd yn yr etholiadau lleol i sicrhau bod y casgliadau gwastraff gweddilliol wythnosol yn safonol ac yn ofynnol gan awdurdodau lleol ledled Cymru.

Fodd bynnag, nid dyna ei diwedd hi. I gyd-daro â hynny, dylai awdurdodau lleol fod yn annog pobl o ddifrif i ailgylchu drwy greu rhagor o gyfleoedd i ailgylchu boed hynny drwy gasglu deunyddiau i'w hailgylchu o ymyl y palmant neu drwy gynyddu nifer y banciau ailgylchu yn ein cymunedau.

Sylwaf o ganlyniadau'r arolwg heddiw mai'r broblem sydd gan 25 y cant o ddinasyddion Cymru gyda gwella gwasanaethau cyhoeddus yw diffyg amser neu angen, neu anhawster, i gael mynediad at gyfleusterau ailgylchu.

Byddwn yn cefnogi unrhyw Fesur a fydd yn darparu adnoddau ailgylchu ychwanegol ledled Cymru, ond nid ydym yn cefnogi cwtogi ar wasanaethau sbwriel pobl i gasgliadau pob pythefnos.

Credwn hefyd y dylid gwneud mwy i ymgysylltu â gweithgynhyrchwyr, manwerthwyr a chyflenwyr.

Efallai nad yw'n syndod bod llai na 10 y cant o gyfanswm ein gwastraff yn wastraff cartrefi. Dylid cymryd mwy o gamau i adlewyrchu lle mae'r broblem ar ei gwaethaf. Cydnabyddaf fod angen i hyn gael ei wneud yn ofalus, oherwydd y peth olaf y mae arnom ei eisiau yw rhagor o fiwrocratiaeth gan Llafur/Plaid, a fydd yn parhau i wneud Cymru yn anghystadleuol. Mae busnesau eisoes wedi cael llond bol arno. Yn hytrach, mae angen inni feithrin gwell ymdeimlad o bartneriaeth. Mae'r Ffederasiwn Busnesau Bach wedi awgrymu amryw o fesurau sy'n haeddu rhywfaint o sylw ac ystyriaeth o leiaf. Er enghraifft, hoffai weld gwasanaeth ailgylchu papur gwastraff am ddim oddi ar ymyl palmant yn cael ei ddarparu i fusnesau ledled Cymru, gwastraff busnesau yn cael ei ymgorffori mewn targedau ailgylchu gwastraff ar gyfer awdurdodau lleol a gostyngiad mewn trethi i fusnesau bach a chanolig a all ddangos ymrwymiad i gynaliadwyedd amgylcheddol. Gadewch imi ailadrodd: nid wyf yn dweud mai dyma yw ein polisïau, ond o leiaf yr ydym yn gwrando; dylech roi cynnig arno rywbryd, Weinidog.

Yn ddiweddar, os cofiwch, ni oedd y rhai a gyflwynodd ddadl ar yr angen i ddefnyddio llai o fagiau plastig. Aethom i'r afael â'r mater yn adeiladol, drwy gysylltu â phawb dan sylw, gan gynnwys busnesau, ac yr oedd y canlyniad yn gwbl gadarnhaol. Credwn fod cefnogaeth unfrydol bellach i ryw fath o gynllun lleihau bagiau plastig, ac, fel yr awgryma ein gwelliant, mae angen inni ddod o hyd i ffyrdd arloesol o leihau deunydd pacio diangen. Mae'n debyg y gallem fod wedi mynd i'r afael â'r mater bagiau plastig yn arddull hen ffasiwn, ni-a-wyr-orau, Llafur a Phlaid Cymru—ymddengys fod y Gweinidog eisoes wedi gwneud penderfyniad ar fagiau plastig, gan hyrwyddo gwaharddiad yr wythnos diwethaf. Yn awr mae am gymryd arni ei bod yn cynnal ymgynghoriad. Dywedodd wrthym ychydig wythnosau'n ôl nad oedd wedi gwneud penderfyniad a bod angen iddi gadw meddwl agored. Fodd bynnag, mae'r blaid hon wedi cael y dewrder i fynd i'r afael â phwnc anodd a chanfod pa atebion sydd ar gael, drwy wrando ar bawb dan sylw.

Dylai Llywodraeth Llafur/Plaid sicrhau bod y materion hyn yn flaenoriaeth iddi, os am ddod â gorddibyniaeth ar dirlenwi i ben. Dylai fod yn buddsoddi mewn technoleg newydd a syniadau newydd. Gan droi yn ôl at fy ymweliad diweddar â'r safle tirlenwi, cefais fy synnu bod cymaint o'r deunydd y sylweddolwn y gellid ei ailgylchu yn cael ei gladdu. Yr oedd fwy neu lai yn wastraff gwerthfawr yn mynd yn wastraff. Awgryma tystiolaeth fod llawer o waith i'w wneud o hyd o ran cyfleu'r neges. Oni chaiff y neges honno ei gwireddu ac oni chymerir camau priodol, yna ymhen pum mlynedd ni fydd gennym ragor o safleoedd tirlenwi ac ni fydd trefniadau amgen wedi cael eu gwneud. Mae angen inni gymryd y camau cywir yn awr. Gall Cymru arwain yn hyn o beth; pwysaf ar yr Aelodau i gefnogi ein cynnig."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech