Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Millar: Wales can take the lead in cutting plastic bag numbers

Speech to the National Assembly for Wales.

"I am grateful for the opportunity to lead today's debate on plastic carrier bags. I am sure that every one of us has enjoyed a blustery afternoon in our local park, perhaps with our children or grandchildren, feeding the ducks, and have noticed plastic bags flying past in the wind.

Perhaps we found time for a quick walk in the countryside, and discovered that the hedgerows and the trees are strewn with plastic bag litter. The day-to-day evidence of plastic bag litter is obvious, but the damage that plastic bags inflict on Wales goes much further.

We all know of proven links between grime and crime; between litter and the likelihood of criminal activity. Partnership action between the North Wales Police and north Wales local authorities to deal with litter has produced positive results. This is at least one area on which Richard Brunstrom and I agree.

In addition to the visibility problem, thousands of wild animals, particularly birds and marine animals, are killed each year in the United Kingdom as a result of the ingestion of plastic bag litter.

With UK consumers estimated to use between 10 billion and 13 billion plastic bags every year—that is about 60,000 tonnes of plastic, or 150 to 220 bags per person per year—it is hardly surprising that so much of the visible litter in the United Kingdom is related to plastic bags.

It is not just a problem here in Wales. The United Nations Environment Programme recently estimated that there are 46,000 pieces of plastic litter per square mile of the world's oceans. Across the globe, there are claims that plastic bags are to blame for the deaths of 1 million birds and at least 1,000 marine mammals.

Over the past 14 years, plastic litter has consistently accounted for well over 50 per cent of all litter found on beaches during the Marine Conservation Society's Beachwatch surveys.

A recent report undertaken by MCS suggested that plastic bags posed a threat to thousands of birds on Grassholm Island, off the Pembrokeshire coast. The report found that more than 90 per cent of the 30,000 gannets' nests on the island contained plastic material. Therefore, plastic bag litter is not just a visual blight; the harm that it causes is also clear.

As a result of this damage, environmental organisations are demanding action, but it is not just environmentalists who are seeking a solution to this problem—the public is, too. According to recent surveys, over 60 per cent of shoppers back the scrapping of free plastic bags, and one of the first petitions ever received by the National Assembly for Wales was a request to ban plastic bags in Wales.

I pay tribute to the work of Neil Evans from Carmarthen for his efforts to draw the attention of Assembly Members to this important issue, and also congratulate him for winning the BBC Wales competition for new ideas for laws in Wales. The public as well as environmentalists are demanding action.

How has the business sector responded? Manufacturers are increasingly moving to biodegradable plastics for their products, and they are keen promoters of proper disposal and increased recycling of plastics.

Increased environmental awareness is good for the plastics industry, as the number of jobs in plastics recycling in Wales and elsewhere in the United Kingdom continues to grow at a pace that outpaces the decline in British jobs related to the manufacture of non-biodegradable carrier bags.

British retailers have already voluntarily agreed to cut the environmental impact of plastic bags by 25 per cent this year. Tesco recently started offering deliveries without carrier bags. Sainsbury's has twice held 'bag for life' days, giving shoppers free reusable bags. Ikea, Lidl and Aldi, for example, no longer offer plastic bags but instead offer customers the opportunity to purchase reusable bags for a small fee.

Waitrose has experimented with abandoning plastic bags altogether from its stores. Marks and Spencer has trialled charging customers five pence for bags, which it believed was a success. Manufacturers, retailers, environmentalists and the public are all doing their bit, and it is time for the Welsh Assembly Government to do its bit.

The Welsh Conservatives are anxious to see Wales take a lead in cutting the number of plastic carrier bags, but rather than a piecemeal, town-by-town or shop-by-shop approach, which we are seeing at the moment, we believe that it is time for the Labour-Plaid Government to introduce a nationwide policy that has the collective support of these different industries, including manufacturers, retailers, consumers and environmental groups, and a policy that is suitable for Wales.

Other countries have already taken action. For example, Ireland took action six years ago by introducing a levy on plastic bags, emphasising that the levy introduced was not to generate revenue but rather to encourage change in consumer behaviour.

The Irish Government has succeeded in achieving this objective. It was not simply a matter of implementing new legislation, devoid of feeling and life, but rather of working with the willingness, capability and support of members of the public in the Irish Republic to address the problem.

It reminds me somewhat of the challenge faced by the Conservative Government in the 1980s in introducing the seat belt laws. The success of that legislation is proven in the way that it is now perceived that there is something drastically wrong with you if you do not buckle up. It takes a bold, courageous government, like the United Kingdom Conservative Government in the 1980s, to embark on legislation that will result in a completely different way of thinking.

France, Australia and even China are in the process of taking action to address the plastic bag problem, and it is time that we also did this in Wales. We can set the pace, as the first country in the United Kingdom to take positive and radical action.

But what are we to do? Should it be successful, the scope of the legislative competence Order on environmental protection and waste management would enable a ban or levy at the point of sale to be introduced on plastic bags. While there are merits in the arguments of those calling for plastic carrier bags to be banned, we believe that such a move would be punitive, expensive and practically unenforceable in Wales.

For example, to take action against a day tripper from outside Wales who is enjoying a picnic from a plastic carrier bag on the promenade in Rhos-on-Sea or the Clwydian range in my constituency would be madness. Some would argue for a ban on only non-biodegradable bags, but this would again be difficult to enforce and would not solve the problems of litter and danger to wildlife.

So, if a ban is not practical, what of a levy? I agree with the conclusions of the Scottish Parliament and the carrier bag consortium in that the introduction of a levy on plastic bags alone is not the right way to deal with this problem. Lessons from Ireland teach us that, while the levy on plastic bags can deal with the environmental problems of litter and danger to wildlife, it produces unintended consequences such as increasing the use of paper alternatives, which, due to their weight, have a negative impact on the environment due to additional carbon dioxide emissions from transport, and which would end up increasing the volume of waste going to landfill. As the carrier bag consortium has pointed out, such a move would also be anti-competitive for the carrier bag industry.

That is why, if the LCO is successful in its progress through Parliament, then we, as a party, advocate a levy on all disposable carrier bags—a levy that would be paid by the consumer at the retailers' till, the proceeds of which would be ring-fenced to fund activities that deal with tackling litter.

Only that move would secure the change in behaviour and environmental improvement that we need to see. That is why we will support the amendment in the name of Kirsty Williams by the Liberal Democrats, recognising that it does not go as far as we would like; the scope of our proposed levy would include the measure that they propose.

Wales can take the lead in the UK on this issue. Let us not shy away from doing so."

Yr wyf yn ddiolchgar am y cyfle i arwain dadl heddiw ar fagiau plastig. Yr wyf yn sicr bod pob un ohonom wedi mwynhau prynhawn gwyntog yn ein parc lleol, gyda'n plant neu'n hwyrion efallai, yn bwydo'r hwyaid, ac wedi sylwi ar fagiau plastig yn hedfan heibio yn y gwynt. Efallai inni gael cyfle i fynd am dro cyflym yn y wlad, a chanfod bod sbwriel bagiau plastig wedi'i wasgaru dros y perthi a'r coed.

Mae'r dystiolaeth o sbwriel bagiau plastig o ddydd i ddydd yn amlwg, ond mae'r niwed a wna bagiau plastig i Gymru yn mynd lawer ymhellach. Gwyddom oll am gysylltiadau a brofwyd rhwng budreddi a throseddau; rhwng sbwriel a thebygolrwydd gweithgaredd troseddol.

O ganlyniad i weithredu ar y cyd rhwng Heddlu Gogledd Cymru ac awdurdodau lleol gogledd Cymru i ddelio â sbwriel, cafwyd canlyniadau cadarnhaol. Dyma o leiaf un maes y mae Richard Brunstrom a minnau'n cytuno arno.

Yn ogystal â'r broblem bod y bagiau plastig yn cael eu gweld, mae miloedd o anifeiliaid gwyllt, yn arbennig adar ac anifeiliaid môr, yn cael eu lladd bob blwyddyn yn y Deyrnas Unedig o ganlyniad i amlyncu sbwriel bagiau plastig. Amcangyfrifir bod defnyddwyr yn y Deyrnas Unedig, yn defnyddio rhwng 10 biliwn ac 13 biliwn o fagiau plastig bob blwyddyn—mae hynny tua 60,000 tunnell o blastig, neu 150 i 220 o fagiau y person y flwyddyn—go brin ei bod yn syndod bod cymaint o'r sbwriel gweladwy yn y Deyrnas Unedig yn gysylltiedig â bagiau plastig.

Nid problem yma yng Nghymru yn unig yw hon. Yn ddiweddar amcangyfrifodd Rhaglen Amgylchedd y Cenhedloedd Unedig fod 46,000 o ddarnau sbwriel plastig ym mhob milltir sgwâr o gefnforoedd y byd. Ar draws y glôb, honnir mai bagiau plastig sydd i gyfrif am farwolaethau 1 miliwn o adar ac o leiaf 1,000 o famaliaid môr.

Yn ystod y 14 blynedd diwethaf, sbwriel plastig oedd i gyfrif yn gyson am ymhell dros 50 y cant o bob sbwriel a ganfuwyd ar draethau yn ystod arolygon Gwylio Traethau Cymdeithas Cadwraeth y Môr. Awgrymodd adroddiad diweddar, a gynhaliwyd gan Gymdeithas Cadwraeth y Môr, fod bagiau plastig yn fygythiad i filoedd o adar ar Ynys Gwales, oddi ar arfordir sir Benfro.

Dangosodd yr adroddiad bod mwy na 90 y cant o'r 30,000 o nythod mulfrain gwynion ar yr ynys yn cynnwys deunydd plastig. Felly, nid malltod gweledol yn unig yw sbwriel bagiau plastig; mae'r niwed mae'n ei achosi yn amlwg hefyd.

O ganlyniad i'r difrod hwn, mae cyrff amgylcheddol yn mynnu bod camau'n cael eu cymryd, ond nid amgylcheddwyr yn unig sy'n ceisio datrysiad i'r broblem hon—mae'r cyhoedd yn ceisio hynny hefyd. Yn ôl arolygon diweddar, mae dros 60 y cant o siopwyr yn cefnogi cael gwared ar fagiau plastig am ddim, ac un o'r deisebau cyntaf erioed a gafodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru oedd cais i wahardd bagiau plastig yng Nghymru.

Rhoddaf deyrnged i waith Neil Evans o Gaerfyrddin am ei ymdrechion i dynnu sylw Aelodau'r Cynulliad at y mater pwysig hwn, a'i longyfarch hefyd am ennill cystadleuaeth BBC Cymru i gael syniadau newydd am ddeddfau yng Nghymru. Mae'r cyhoedd yn ogystal ag amgylcheddwyr yn mynnu bod camau'n cael eu cymryd.

Sut y mae'r sector busnes wedi ymateb? Mae gwneuthurwyr yn symud fwyfwy tuag at blastigau bioddiraddadwy ar gyfer eu cynhyrchion, ac maent yn frwd o blaid gwaredu cywir a mwy o ailgylchu plastigau.

Mae ymwybyddiaeth amgylcheddol gynyddol yn dda i'r diwydiant plastigau, gan fod nifer y swyddi mewn ailgylchu plastigau yng Nghymru a mannau eraill yn y Deyrnas Unedig yn parhau i dyfu ar gyflymdra sy'n ennill y blaen ar y cwymp yn nifer y swyddi ym Mhrydain sy'n gysylltiedig â chynhyrchu bagiau nwyddau nad ydynt yn fioddiraddadwy.

Mae manwerthwyr ym Mhrydain eisoes wedi cytuno'n wirfoddol i leihau effaith amgylcheddol bagiau plastig 25 y cant eleni. Yn ddiweddar dechreuodd Tesco gynnig dosbarthiadau nwyddau heb fagiau plastig. Mae Sainsbury's wedi cynnal dyddiau 'bag am oes' ddwywaith, gan roi i siopwyr fagiau am ddim y gellir eu hailddefnyddio.

Nid yw Ikea, Lidl nac Aldi, er enghraifft, yn cynnig bagiau plastig mwyach ond yn hytrach yn cynnig i gwsmeriaid y cyfle i brynu am bris isel fagiau y gellir eu hailddefnyddio. Mae Waitrose wedi arbrofi â rhoi'r gorau'n llwyr i ddefnyddio bagiau plastig yn siopau'r cwmni.

Mae Marks and Spencer wedi treialu codi pum ceiniog am fagiau, a chredai i hynny lwyddo. Mae cynhyrchwyr, manwerthwyr, amgylcheddwyr a'r cyhoedd i gyd yn gwneud eu rhan, ac mae'n bryd i Lywodraeth Cynulliad Cymru wneud ei rhan hithau.

Mae Ceidwadwyr Cymru'n awyddus i weld Cymru'n rhoi arweiniad mewn lleihau nifer bagiau plastig, ond yn hytrach na dull tameidiog, fesul tref neu fesul siop, sef yr hyn a welwn ar hyn o bryd, credwn ei bod yn bryd i'r Llywodraeth Llafur-Plaid gyflwyno polisi sy'n ymwneud â Chymru gyfan ac sydd â chydgefnogaeth y gwahanol ddiwydiannau, gan gynnwys gwneuthurwyr, manwerthwyr, defnyddwyr a grwpiau amgylcheddol, a pholisi sy'n addas i Gymru.

Mae gwledydd eraill wedi gweithredu eisoes. Er enghraifft, gweithredodd Iwerddon chwe blynedd yn ôl drwy gyflwyno ardoll ar fagiau plastig, gan bwysleisio nad pwrpas yr ardoll a gyflwynwyd oedd cynhyrchu cyllid ond yn hytrach hybu newid yn ymddygiad defnyddwyr.

Mae Llywodraeth Iwerddon wedi llwyddo i gyflawni'r nod hwn. Nid mater o weithredu deddfwriaeth newydd yn unig oedd hynny, heb deimlad na bywyd, ond yn hytrach mater o weithio gyda pharodrwydd, gallu a chefnogaeth aelodau'r cyhoedd yng Ngweriniaeth Iwerddon i fynd i'r afael â'r broblem.

Mae'n fy atgoffa braidd o'r her a wynebwyd gan y Llywodraeth Geidwadol yn y 1980au wrth gyflwyno'r deddfau gwregysau diogelwch. Prawf llwyddiant y ddeddfwriaeth honno yw'r ffordd y caiff ei hystyried yn awr: bod rhywbeth difrifol o'i le arnoch os nad ydych yn defnyddio gwregys. Rhaid wrth lywodraeth feiddgar, ddewr, fel Llywodraeth Geidwadol y Deyrnas Unedig yn y 1980au, i ddechrau deddfwriaeth a fydd yn arwain at ffordd hollol wahanol o feddwl.

Mae Ffrainc, Awstralia a hyd yn oed Tsieina wrthi'n cymryd camau i fynd i'r afael â phroblem y bagiau plastig, ac mae'n bryd i ninnau wneud hynny yng Nghymru. Gallwn bennu'r patrwm; fel y wlad gyntaf yn y Deyrnas Unedig i weithredu mewn ffordd gadarnhaol a radical.

Ond beth ydym i'w wneud? Petai'n llwyddo, byddai amrediad y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol ar warchod yr amgylchedd a rheoli gwastraff yn ei gwneud yn bosibl i gyflwyno gwaharddiad ar fagiau plastig neu osod ardoll arnynt yn y man lle'u gwerthir.

Er bod rhinweddau yn nadleuon y rheiny sy'n galw ar i fagiau plastig gael eu gwahardd, credwn y byddai gweithredu o'r fath yn gosbol, yn ddrud ac i bob pwrpas yn amhosibl i'w weithredu yng Nghymru. Er enghraifft, gwallgofrwydd fyddai gweithredu yn erbyn ymwelydd undydd o'r tu allan i Gymru sy'n mwynhau picnic o fag plastig ar y promenâd ym Mochdre neu ar fryniau Clwyd yn fy etholaeth i.

Byddai rhai'n dadlau o blaid gwaharddiad ar fagiau nad ydynt yn fioddiraddadwy, ond byddai hynny eto yn anodd ei weithredu ac ni fyddai'n datrys problem sbwriel a pherygl i fywyd gwyllt.

Felly, os nad yw gwaharddiad yn ymarferol, beth am ardoll? Cytunaf â chasgliadau Senedd yr Alban a'r consortiwm bagiau nwyddau nad cyflwyno ardoll ar fagiau plastig yn unig yw'r ffordd gywir o ddelio â'r broblem hon.

Yr ydym yn dysgu o wersi o Iwerddon, er bod gosod ardoll ar fagiau plastig yn gallu delio â phroblemau amgylcheddol sbwriel a pherygl i fywyd gwyllt, bod hynny'n cynhyrchu canlyniadau anfwriadol megis cynyddu'r defnydd o bapur, a fyddai, o ganlyniad i'w pwysau, yn cael effaith negyddol ar yr amgylchedd oherwydd gollyngiadau carbon deuocsid ychwanegol o drafnidiaeth, gan ddiweddu gyda chynnydd yn swm y gwastraff sy'n mynd i safleoedd tirlenwi.

Fel y dangosodd y consortiwm bagiau nwyddau, byddai symudiad o'r fath hefyd yn wrth-gystadleuol i ddiwydiant y bagiau nwyddau.

Dyna pam, os bydd y Gorchymyn cymhwysedd deddfwriaethol yn llwyddo yn ei daith drwy'r Senedd, y byddwn, fel plaid, yn hyrwyddo ardoll ar bob bag nwyddau tafladwy—ardoll a fyddai'n cael ei thalu gan y cwsmer ger til y manwerthwyr. Byddai'r elw o hynny'n cael ei glustnodi i gyllido gweithgareddau sy'n mynd i'r afael â phroblem sbwriel.

Dim ond hynny a fyddai'n sicrhau'r newid mewn ymddygiad a'r gwelliant amgylcheddol y mae arnom angen ei weld. Dyna pam y byddwn yn cefnogi'r gwelliant yn enw Kirsty Williams gan y Democratiaid Rhyddfrydol, gan gydnabod nad yw'n mynd mor bell ag yr hoffem; byddai amrediad ein hardoll arfaethedig yn cynnwys y mesur y maent yn ei gynnig.

Gall Cymru roi arweiniad yn y Deyrnas Unedig ar y mater hwn. Gadewch inni beidio â phetruso rhag gwneud hynny."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech