Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Melding: Creating a viable future for seaside towns

Speech to the National Assembly for Wales.

"Wales has a magnificent coastline and marine environment. I hope that this debate will be part of a process to celebrate it. Towns such as Llandudno and Tenby demonstrate what jewels seaside towns can be.

It is important that we acknowledge the success of many of our towns. However, other resorts have had more mixed fortunes, and even former star attractions such as Barry Island and Rhyl have struggled.

This debate will not just be about tourism, at least not from our standpoint. We must see our seaside towns as key assets for successful regeneration, not least in the European funding programmes.

We are not calling for the halcyon days of the 1950s when everyone went in a Morris Minor to play on the beach with their buckets and spades and so forth. That is not part of our vision although many people still enjoy the pleasures of beaches.

Anyone who has lived in Barry will know how full the trains to Barry Island become during the summer. However, that is no longer part of mass tourism.

Our seaside towns can once again stand as great symbols for leisure and enjoyment and be, in the twentieth century, assets that future generations will enjoy just as we have enjoyed them.

I will start with tourism because I suppose that that is where most people start when they think of seaside resorts.

Most of our seaside towns are products of the Victorian and Edwardian eras, and they flourished in that time before people went abroad for their holidays. People would often spend a week or two by the seaside.

However, the pedigree is slightly older than that in some cases. Towns such as Aberystwyth, Beaumaris and Bangor are mentioned in that first great guidebook, Daniel Defoe's A Tour Through the Whole Island of Great Britain.

Defoe found the Welsh to be 'very civil, hospitable, and kind; the people very obliging and conversable, and especially to strangers'.

He obviously had a good experience. However, he did not rate Bangor and Aberystwyth quite so highly, as he described Bangor as follows: 'a town noted for its antiquity, its being a bishop's see, and an old, mean looking, and almost despicable cathedral church'.

Therefore, I demand to know of the Welsh Assembly Government the whereabouts of its spin doctors in the early eighteenth century. Perhaps it is slightly unfair of me to hold the Welsh Assembly Government to account for that.

It is important that we sing our praises today. Bangor, incidentally, is the oldest continuous bishopric in Britain. Thankfully, if you look at the latest editions of guides such as Lonely Planet and the Rough Guide, you will see that they rate Wales highly in terms of its attractions and physical environment. Therefore, there is a lot to build upon.

However, we need to ask why there has been a relative decline in our performance in the tourism industry. Looking at some of the hard facts, we see that we have not quite built on the potential that appeared to be there at the turn of the new millennium.

In fairness, the former Government's strategic framework, 'Wales: A Vibrant Economy', recognised this, perhaps without coming up with firm answers as to how we could improve the situation, but it was acknowledged.

We should not move away from tourism as one of the main engines for economic success, particularly in our seaside towns. However, let me just remind you of some of the latest data. We are seeing a fall in the number of tourist information centres, and those available are closed for longer periods, which means that even when they are open, it is only during the high season.

The hotel and restaurant index in Wales fell by 2.4 per cent last year, while the index for the rest of the UK grew 6.5 per cent. The restaurant and catering sector's output was down last year by 14 per cent.

The accommodation sector's output was down 3.3 per cent, and the number of visitors for last year was down 5 per cent—that is 50,000 visitors in total—and their spend was down 2 per cent. In fairness, these figures fluctuate, but there is a worrying downward trend, and we must see this reversed, even if we may say that a particular year's statistics are not typical.

The key is in marketing Wales and its seaside towns. Since the merger of the Wales Tourist Board into the Welsh Assembly Government, there has been much doubt about the future of the marketing strategy, and it will come under greater pressure because of the constraints now imposed on us in terms of the amount of European funding that we can spend on marketing and advertising.

I will now deal with the regeneration issue, because, as I said, this debate goes beyond tourism. Our seaside towns are key areas for economic development. Looking at Objective 1 funding, about 2.5 per cent of the funding went to the Wales Tourist Board, and that delivered nearly 10 per cent of the jobs created under that programme.

It was an exceptionally good return, and even if we cannot now use European funds quite as much as we have in the past for direct tourism, we should still remember it in the general economic development policy.

The seaside environment is excellent for many businesses coming to Wales. There are usually good rail and road links, and the seaside also provides a pleasant environment for people when they move in.

Just as we are trying to use the coastal towns as hubs for economic development, seaside towns can also be key artistic hubs where more art is displayed, where more cultural events are held and where theatres are improved.

This can all be key, and it would fit in with community regeneration by providing better community facilities to be enjoyed all year round, as well as being facilities for the display of local art as well as material from national collections.

This is a key area for small and medium-sized enterprises to grow in. In the tourism sector, the highest level of VAT registrations comes from catering and hotels, and it is a relatively easy sector to enter.

Many people can move in when they have skills training and are encouraged to be more enterprising in taking business ideas forward. That is why the figures that I quoted earlier have shown such a good return on investment for job creation. That is an important factor to remember.

Some seaside towns are areas of real deprivation, with people with low skills levels moving in, perhaps to go on benefits. We should look at improving their skills levels and getting them into the opportunities that a growing tourism sector can provide, as well as in those areas that are becoming more attractive for inward investors.

Two towns demonstrate clearly the wider regeneration challenge that we face. The first, which is dear to my heart, is Barry Island. It is making good progress, despite rather challenging times.

A couple of weeks ago, Pride In Barry held a successful event, focusing on the new opportunities open to the resort. The regeneration of its waterfront, which is adjacent, is bringing new opportunities. There is a need there for some higher-level investment in leisure facilities and restaurants, for instance.

The second town that I refer to as an example is Rhyl. I wonder what the great nineteenth century artist, David Cox, who painted the famous landscape, Rhyl Sands, which now hangs in Tate Britain, would think of modern day Rhyl. That magnificent wide beach, perhaps one of the greatest in the whole of the UK, is now unfortunately not in front of a thriving tourist resort but in front of a town that is really struggling.

I think that it is struggling, even though it is showing signs of improvement, and I hope that that is the response that the Minister gives. What I am saying is that we should be ambitious for places like Rhyl because they can be turned around, and, in terms of attracting investment, it would be an excellent place for many businesses to consider as a location for their enterprises.

It is important to end on a positive note, therefore, as regards the way forward, we need to celebrate our magnificent natural environment. In terms of adventure sports, walking, cycling and higher-end tourism, we are the ones who set limits on our ambitions.

We can talk up Wales as much as we want, but we need to be more ambitious in so doing and have a marketing strategy aimed at the highest level of tourism spend. We have all the attractions in Wales if we are self-confident enough to talk about them.

I have often raised the subject of food and drink, and related industries, and of better restaurants, but that is what the occasional visitor is looking for, and it would also be an excellent way of employing local people and developing local skills.

We should promote our Victorian and Edwardian architecture much more. In this context, I give credit to the Heritage Lottery Fund, which is investing in Colwyn Bay's glazed canopies, which are magnificent, as I am sure anyone who has visited Colwyn Bay would agree.

In Llandudno, there is restoration of the town's Victorian parks. I will shout it from the rooftops if I must, but Victorian and Edwardian architecture is the new Georgian architecture, and it is about time that we recognised how many magnificent jewels we have in Wales from that era.

We also need to ensure accessibility. I know that people will titter when I talk about car parks and public lavatories, but when you look at the responses of people to local facilities and why or why not they have not visited an attraction, these are the things that are mentioned, therefore we need to pay attention to them.

Finally, we need to improve the common facilities in our great resorts. The magnificent promenade in Llandudno should be the example that we follow, as well as our wonderful Victorian and Edwardian parks. Our piers should be restored.

I recognise that there may be a practical issue in this regard, but they are magnificent structures. We also have wonderful leisure facilities such as the theatres around the coast. We should be ambitious about what we hope for in developing our seaside towns. It has been a pleasure to introduce the subject this afternoon."

"Mae gan Gymru lannau môr ac amgylchedd morol godidog. Gobeithiaf y bydd y ddadl hon yn rhan o broses i'w clodfori. Mae trefi fel Llandudno a Dinbych-y-pysgod yn dangos y fath berlau y gall trefi glan môr fod.

Mae'n bwysig inni gydnabod llwyddiant llawer o'n trefi. Er hynny, daeth tynged fwy cymysg i ran trefi gwyliau eraill, ac mae hyd yn oed mannau a fu'n atyniadau mawr yn y gorffennol fel Ynys y Barri a'r Rhyl wedi'i chael yn anodd. Nid â thwristiaeth yn unig y bydd a wnelo'r ddadl hon, o'n safbwynt ni beth bynnag. Rhaid inni ystyried ein trefi glan môr yn asedau allweddol ar gyfer adfywio llwyddiannus a hynny, yn anad dim, yn y rhaglenni ariannu Ewropeaidd.

Nid ydym yn galw am ddychwelyd at oes aur y 1950au pan âi pawb mewn Morris Minor i chwarae ar y traeth gyda'u bwcedi a'u rhawiau ac yn y blaen. Nid yw hynny'n rhan o'n gweledigaeth er bod llawer yn dal i fwynhau difyrion y traethau. Bydd unrhyw un a fu fyw yn y Barri'n gwybod pa mor llawn y bydd y trenau i Ynys y Barri yn ystod yr haf. Er hynny, nid yw hynny'n rhan bellach o dwristiaeth dorfol.

Gall ein trefi glan môr ddod eto'n symbolau mawr o hamdden a mwynhad a bod, yn yr ugeinfed ganrif, yn asedau y bydd cenedlaethau'r dyfodol yn eu mwynhau fel y gwnaethom ninnau.

Dechreuaf gyda thwristiaeth gan fy mod yn tybio mai honno a ddaw i feddwl pobl yn gyntaf wrth ystyried trefi gwyliau glan môr. Mae'r rhan fwyaf o'n trefi glan môr yn gynnyrch oesoedd Victoria ac Edward, a buont yn ffynnu yn y cyfnod hwnnw cyn i bobl fynd i wledydd tramor am eu gwyliau. Byddai pobl yn aml yn treulio wythnos neu ddwy ar lan y môr.

Serch hynny, mae hanes rhai ohonynt ychydig yn hyn na hynny. Cyfeirir at drefi fel Aberystwyth, Biwmares a Bangor yn y teithlyfr mawr cyntaf hwnnw, A Tour Through the Whole Island of Great Britain gan Daniel Defoe. Cafodd Defoe fod y Cymry yn dra chwrtais, yn groesawgar, ac yn garedig; mae'r bobl yn gymwynasgar ac yn ymddiddanus iawn, tuag at ddieithriaid yn enwedig.

Mae'n amlwg iddo gael amser da. Er hynny, nid oedd ganddo gymaint â hynny o feddwl o Fangor ac o Aberystwyth, gan iddo ddisgrifio Bangor fel a ganlyn: tref sy'n nodedig am ei hynafiaeth, gan ei bod yn eisteddfa i esgob, ac am eglwys gadeiriol hen a diolwg sydd bron yn ffiaidd.

Felly, mynnaf gael gwybod gan Lywodraeth Cynulliad Cymru ble yr oedd ei dewiniaid delwedd ar ddechrau'r ddeunawfed ganrif. Efallai ei bod braidd yn annheg ar fy rhan ddal Llywodraeth Cynulliad Cymru yn atebol am hynny.

Mae'n bwysig inni ganu ein clodydd heddiw. Bangor, gyda llaw, yw'r esgobaeth ac iddi'r hanes di-fwlch hwyaf ym Mhrydain. Diolch byth, os edrychwch ar argraffiadau diweddaraf teithlyfrau fel Lonely Planet a'r Rough Guide, gwelwch fod ganddynt feddwl mawr o Gymru am ei hatyniadau a'i hamgylchedd ffisegol. Felly, mae llawer o gyfleoedd.

Er hynny, mae angen inni ofyn pam y bu dirywiad cymharol yn ein perfformiad yn y diwydiant ymwelwyr. O edrych ar rai o'r ffeithiau caled, gwelwn nad ydym wedi manteisio'n llawn ar y cyfleoedd yr ymddangosai eu bod ar gael ar droad y mileniwm newydd.

A bod yn deg, yr oedd fframwaith strategol y Llywodraeth flaenorol, 'Cymru: Economi yn Ffynnu', yn cydnabod hyn, er nad oedd efallai wedi cynnig atebion pendant o ran sut y gallem wella'r sefyllfa, ond fe'i cydnabuwyd. Ni ddylem droi oddi wrth dwristiaeth fel un o brif ysgogwyr llwyddiant economaidd, yn enwedig yn ein trefi glan môr. Fodd bynnag, gadewch imi'ch atgoffa o rai o'r data diweddaraf.

Yr ydym yn gweld gostyngiad yn nifer y canolfannau gwybodaeth i ymwelwyr, ac mae'r rheini sydd ar gael ar gau am gyfnodau hwy, felly hyd yn oed pan fyddant ar agor, dim ond yn ystod y cyfnod prysuraf y bydd hynny. Gostyngodd mynegrif gwestai a bwytai yng Nghymru 2.4 y cant y llynedd, tra cododd y mynegrif ar gyfer gweddill y DU 6.5 y cant.

Yr oedd cynnyrch y sector gwestai ac arlwyo 14 y cant yn is y llynedd. Yr oedd cynnyrch y sector llety 3.3 y cant yn is, ac yr oedd nifer yr ymwelwyr y llynedd 5 y cant yn is—sef 50,000 o ymwelwyr i gyd—ac yr oedd eu gwariant 2 y cant yn is. Er tegwch, mae'r ffigurau hyn yn amrywio, ond mae tuedd ar i lawr sy'n peri pryder, a rhaid inni sicrhau bod hyn yn cael ei wrthdroi, hyd yn oed pe dywedem nad yw'r ystadegau ar gyfer blwyddyn benodol yn nodweddiadol.

Yr allwedd i hynny yw marchnata Cymru a'i threfi glan môr. Ers cyfuno Bwrdd Croeso Cymru â Llywodraeth Cynulliad Cymru, bu llawer o amheuaeth ynghylch dyfodol y strategaeth farchnata, a daw dan fwy o bwysau oherwydd y cyfyngiadau sydd arnom bellach o ran maint yr arian Ewropeaidd y gallwn ei wario ar farchnata a hysbysebu.

Ymdriniaf yn awr â mater adfywio, oherwydd, fel y dywedais, mae'r ddadl hon yn cwmpasu mwy na thwristiaeth. Mae ein trefi glan môr yn ardaloedd allweddol ar gyfer datblygu economaidd. Gyda golwg ar gyllid Amcan 1, aeth tua 2.5 y cant o'r cyllid i Fwrdd Croeso Cymru, a daeth hynny â bron 10 y cant o'r swyddi a grëwyd dan y rhaglen honno.

Yr oedd yn elw eithriadol o dda, a hyd yn oed os na allwn ddefnyddio arian Ewropeaidd bellach i'r un graddau'n union ag y gwnaethom yn y gorffennol ar gyfer twristiaeth yn uniongyrchol, dylem gofio o hyd ei bod yn rhan o'r polisi datblygu economaidd cyffredinol.

Mae amgylchedd glannau'r môr yn lle rhagorol i lawer o fusnesau sy'n dod i Gymru. Mae cysylltiadau da fel arfer ar ffyrdd a rheilffyrdd, ac mae glannau'r môr yn amgylchedd dymunol hefyd i bobl sy'n symud i mewn. Yn union fel yr ydym yn ceisio defnyddio'r trefi glan môr fel canolbwyntiau ar gyfer datblygu economaidd, felly hefyd y gall trefi glan môr fod yn ganolbwyntiau celfyddydol allweddol lle y dangosir mwy o gelfyddyd, lle y cynhelir mwy o ddigwyddiadau diwylliannol a lle y caiff theatrau eu gwella.

Gall hyn i gyd fod yn allweddol, a byddai'n cyd-fynd ag adfywio cymunedol drwy ddarparu cyfleusterau cymunedol gwell i'w mwynhau drwy'r flwyddyn, a fyddai hefyd yn gyfleusterau i arddangos celfyddyd leol yn ogystal â deunydd o gasgliadau cenedlaethol.

Mae hyn yn faes allweddol lle y gall busnesau bach a chanolig eu maint dyfu. Yn y sector twristiaeth, mae lefel uchaf y cofrestriadau ar gyfer TAW ym maes arlwyo a gwestai, ac mae'n sector y gellir mynd iddo'n weddol hawdd. Gall llawer o bobl fynd iddo wedi iddynt dderbyn hyfforddiant sgiliau a chael eu hannog i fod yn fwy mentrus wrth ddatblygu syniadau busnes.

Dyna pam y mae'r ffigurau a grybwyllais yn gynharach wedi dangos y fath elw o fuddsoddi i greu swyddi. Mae hwnnw'n ffactor pwysig y dylid ei gofio.

Mae rhai trefi glan môr yn ardaloedd lle mae amddifadedd gwirioneddol, gyda phobl sydd â lefelau sgiliau isel yn symud i mewn, er mwyn derbyn budd-daliadau efallai. Dylem ystyried gwella eu lefelau sgiliau a pheri iddynt achub ar y cyfleoedd y gall sector twristiaeth cynyddol eu cynnig, yn ogystal â'r meysydd hynny sy'n dod yn fwy deniadol i fewnfuddsoddwyr.

Mae dwy dref yn dangos yn glir yr her fwy cyffredinol yr ydym yn ei hwynebu o ran adfywio. Y gyntaf, sy'n agos at fy nghalon, yw Ynys y Barri. Mae'n gwneud cynnydd da, er ei bod yn mynd drwy gyfnod anodd braidd.

Ychydig wythnosau'n ôl, cynhaliodd Balchder yn y Barri ddigwyddiad llwyddiannus, gan ganolbwyntio ar y cyfleoedd newydd sydd ar gael i'r dref wyliau. Mae'r adfywio ar ei glannau, sydd gerllaw, yn creu cyfleoedd newydd. Mae angen rhyw fuddsoddi ar lefel uwch yn y fan honno mewn cyfleusterau hamdden a bwytai, er enghraifft.

Yr ail dref y cyfeiriaf ati fel enghraifft yw'r Rhyl. Yr wyf yn meddwl tybed beth fyddai barn yr arlunydd mawr o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg, David Cox, a beintiodd y tirlun enwog, Rhyl Sands, sydd bellach i'w weld yn Tate Britain, am y Rhyl gyfoes.

Gwaetha'r modd, nid yw'r traeth eang gogoneddus hwnnw, un o'r goreuon yn y DU gyfan o bosibl, yn sefyll o flaen tref wyliau ffyniannus erbyn hyn ond, yn hytrach, o flaen tref sy'n profi anawsterau mawr. Yr wyf yn credu ei bod yn profi anawsterau, er ei bod yn dangos arwyddion o wella, ac yr wyf yn gobeithio mai hwnnw fydd yr ymateb y bydd y Gweinidog yn ei roi. Yr hyn yr wyf yn ei ddweud yw y dylem fod yn uchelgeisiol dros leoedd fel y Rhyl oherwydd gellir eu trawsnewid, ac, o ran denu buddsoddiadau, byddai'n lle ardderchog i lawer o fusnesau ei ystyried fel lleoliad ar gyfer eu mentrau.

Mae'n bwysig gorffen ar nodyn cadarnhaol, felly, gyda golwg ar y ffordd ymlaen, mae angen inni ganmol ein hamgylchedd naturiol gwych. O ran chwaraeon antur, cerdded, beicio a thwristiaeth fwy dethol, ni yw'r rhai sy'n cyfyngu ein huchelgais.

Gallwn ganmol Cymru gymaint ag y dymunwn, ond mae angen inni fod yn fwy uchelgeisiol wrth wneud hynny a bod â strategaeth farchnata sy'n ceisio'r gwariant mwyaf posibl gan ymwelwyr. Mae'r holl atyniadau angenrheidiol gennym yng Nghymru ond inni fod â digon o hunanhyder i sôn amdanynt. Yr wyf wedi sôn yn aml am bwnc bwydydd a diodydd, a diwydiannau perthynol, a bwytai gwell, ond am hynny y mae'r ymwelydd achlysurol yn chwilio, a byddai hefyd yn fodd rhagorol i gyflogi pobl leol a meithrin sgiliau lleol.

Dylem hysbysebu ein pensaernïaeth Fictoraidd ac Edwardaidd i raddau mwy o lawer. Yn y cyd-destun hwn, canmolaf Gronfa Dreftadaeth y Loteri, sy'n buddsoddi yng nghanopïau gwydrog Bae Colwyn, sy'n rhagorol, fel y cytunai unrhyw un a ymwelodd â Bae Colwyn, yr wyf yn siwr. Yn Llandudno, adferir parciau Fictoraidd y dref.

Gwaeddaf hyn o ben y tai os oes rhaid imi, ond mae pensaernïaeth Fictoraidd ac Edwardaidd wedi dod yn ffasiwn yn lle pensaernïaeth Sioraidd, ac mae'n hen bryd inni gydnabod cynifer o berlau gwych sydd gennym yng Nghymru o'r oes honno.

Mae angen inni sicrhau hygyrchedd hefyd. Gwn y bydd rhai'n piffian chwerthin pan soniaf am feysydd parcio a thai bach cyhoeddus, ond pan edrychwch ar ymatebion pobl i gyfleusterau lleol a pham y maent wedi ymweld ag atyniad neu beidio, gwelwch mai'r pethau hyn y cyfeirir atynt, felly mae angen inni dalu sylw iddynt.

Yn olaf, mae angen inni wella'r cyfleusterau cyffredin yn ein trefi gwyliau gwych. Y promenâd ysblennydd yn Llandudno yw'r esiampl y dylem ei hefelychu, yn ogystal â'n parciau Fictoraidd ac Edwardaidd rhyfeddol.

Dylid adfer ein pierau. Yr wyf yn derbyn y gallai ystyriaethau ymarferol godi yn hyn o beth, ond maent yn adeiladweithiau gwych. Mae gennym gyfleusterau hamdden ardderchog hefyd fel y theatrau sydd o gwmpas yr arfordir. Dylem fod yn uchelgeisiol wrth ddatblygu ein trefi glan môr. Bu'n bleser cyflwyno'r pwnc y prynhawn yma."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech