Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Melding: Creating a vibrant, strong Welsh economy

Speech to the National Assembly for Wales.

"We believe that it is important that we lay out our principles and views on the knowledge economy and the need for a world-class skills base. I think that we can all share this fundamental aim, as there is no great doubt about where we need to go to develop the Welsh economy to make it more prosperous for all of our people, developing skills so that people really achieve their full potential.

Now is an important time to do this, given that the new convergence fund programme is starting and that Lord Leitch's review on skills is informing the policies of the UK Government and the devolved administrations. I would recommend that everyone read at least the summary of Lord Leitch's report, as it is a seminal document.

'In the 21st Century, our natural resource is our people—and their potential is both untapped and vast. Skills will unlock that potential. The prize for our country will be enormous—higher productivity, the creation of wealth and social justice.'

The latter point is an essential one to remember. However, we cannot ignore the fact, as Lord Leitch further notes, that technological developments are occurring faster than we could ever have dreamed and are dramatically altering the way in which we work.

This creates opportunities, but it means that there is no possibility of closing off markets in a fundamental way. All sorts of goods and services can now be traded internationally. We must be ready for this new economic world environment, and we must ensure that our people can thrive in it.

A truly innovative knowledge-based economy will help us to bridge the current wealth gaps between Wales and the rest of the UK and many countries in Europe. How we do this is not a matter of great controversy.

We need much stronger links between science and technology and the higher education and further education sectors, particularly with private enterprise and encouraging research and development. We must create a more balanced, higher value economy, which means having a larger private sector.

I hope that we will be able to convince the One Wales Government at some point to take this on board, and to start to develop some performance indicators and targets so that we can see more of our wealth generated by the private sector. That would bring great rewards. It would mean that many more people would be forming their own businesses, and we would be spreading prosperity to areas that are currently relatively deprived.

I wish to refer to the approach that I will be taking as the opposition's economic development spokesman. Although there will be significant points of difference between us and the Welsh Assembly Government, as I have indicated, there are key areas of agreement between us.

I wish to quote a couple of them from the 'One Wales' document, as I see no value in spending time criticising just for the sake of it. We need to focus on those areas on which there is genuine disagreement, and we need to scrutinise the areas on which we agree with the diagnosis and the need for progress.

'Our vision is of a Wales where there is a strong and enterprising economy and full employment based on quality jobs'.

That is a noble objective and that is what our people need.

'It is imperative that we create a positive climate for business growth'.

That is correct. In the past, not enough has been done to make Wales business-friendly. We need to raise our game.

'Unlocking the potential of Wales's people is vital to our prosperity.'

The Government also states that it will equip people with the skills that they need in order to succeed in the face of the new economic challenges ahead of us. Again, these are vital areas of agreement, and it is proper that we acknowledge them.

We need to look much more closely at the milestones, targets and indicators—how we track our progress. We are doing people no favours if we do not take a rigorous approach. It is the job of the opposition, principally, to shine this light of scrutiny on the Government.

In fairness, the previous Labour Welsh Assembly Government had come around, a little reluctantly I think, to accepting that there had to be certain benchmarks to drive up standards in public services. They wanted a certain system, and they did not like league tables and so on, but a general form of measurement and an ability to indicate progress was accepted, as it was in economic development—the 'WAVE' document contains 20 plus tracking indicators.

However, if it expresses itself in this new Government, we will always oppose and condemn the abandonment in a sly fashion of targets that have been accepted. I do not think that the old Welsh Assembly Government did itself any favours when it quietly turned the target of achieving a GVA average of 90 per cent by 2010 into an aspiration.

That still causes great controversy, because we need a GVA target. The likes of the CBI have said that perhaps 90 per cent was just too ambitious. Why could the Government not just have said that and either come up with a target of reaching that at a later date or set a target that was a little lower but still ambitious?

That is how a responsible Government would behave, in our view. We need to look at these targets and take them seriously, but that does not mean that an ambitious target cannot be revised. However, you do need to be honest about it.

To be a little more positive, 'One Wales' sets out a hugely ambitious target of achieving an 80 per cent employment rate by—I think, by inference—2011. That is well beyond the Lisbon target, and is a first-class aspiration—we will hold you to that.

By implication, it will have a big effect on economic inactivity rates, and that is the kind of expansive ambition that we need. I have already referred to Lord Leitch's report, and he says that, by 2020, which is quite a way off, we need to be a world leader in skills. Again, it will take us a while to go from a middling category on the Organisation for Economic Co-operation and Development's table to being in the top quarter, but that is where we need to be, and we need to lead the way in Britain here in Wales, so that we achieve maximum potential.

I want to say a few words about entrepreneurship, which is at the heart of a knowledge-based economy. We do not want to talk Wales down. Too often, we have a history lesson about the industrial revolution, coal and the adamantine industries that dominated our economy for so long.

We need to get beyond that, because we are an enterprising society. We need to support our people more. We are not less enterprising than the Belgians, the English, the Germans, or whoever. We have great skills and you can see that in much of the data, for example, in early stage entrepreneurial activity and the rate of establishing business ownership.

In Wales, we are middling or slightly better when compared with other areas of the UK. We are not doing that badly, but we need to do a lot better. Our entrepreneurial activity rates are highest among the 25 to 34 age group, and that is not typical across the UK. That is the critical age group in which you want to see a great deal of business activity.

It is closely followed by the 35 to 44 age group. Those are undoubtedly healthy signs that we need to build on. As I have said previously, Welsh PhD and Masters graduates in Wales have a slightly higher rate of business establishment and entrepreneurial activity than the UK average. In fact, among those with a Masters qualification, it is significantly higher. That is good and we need to acknowledge that.

However, we still need to accept that there are areas where the current position is not optimal. According to the CBI, we need a far better business support system that really encourages entrepreneurship. We are starting to get Government reforms, but we will look at this carefully, because, at the moment, we do not have the full confidence of the business sector.

We need to see more graduate business start-ups. The situation is encouraging, but we need to take this encouraging trend and see it take off and go much further. That may involve encouraging clusters of high-tech, knowledge-based firms around universities or encouraging graduates to develop microbusinesses.

Those of us who listened to Michael Moritz's lecture on Monday will recall that it was all about this—the need for young people to think, 'Business, business, business', especially when they are doing Masters courses and science degrees. That is the key to business development and growth.

We need to see certain barriers to business development tackled, particularly access to finance, and small pockets of finance, for those at an early stage in their careers, which can bring about massive benefits.

We need a much better, more ambitious science policy that focuses on the education sector and research and development. Michael Moritz told us to look at our secondary schools. How many pupils are studying the sciences? How many girls are taking maths and the sciences? If you want to look at issues relating to the number of women setting up businesses, those are the factors that have to be tackled.

I will finish by looking at the skills agenda, and I will give you one statistic: 49 per cent of those without skills are economically inactive. That tells you the whole story.

Lord Leitch states that there has been progress, and I accept that the former Government made progress on skills and educational attainment, but Lord Leitch also states that we need to double that rate of progress if we are to be where we need to be in 2020.

The promised skills and employment strategy has now been postponed until early next year; it was promised for this autumn. We need to know if that will be delivered and how ambitious it will be. Will you commit to increasing the benchmark for intermediate skills from level 2 to level 3?

I put that precise point to you. We need a much stronger employers' voice in the new demand-led system. We must see purchasing power lying with the customers, the people who are using training services, rather than the providers. There needs to be a partnership, but the balance needs to be at that end. We must initially focus on increasing basic skills that are economically valuable. If we do that, we will see our people respond with alacrity and our economic success greatly magnified."

"Credwn ei bod yn bwysig ein bod yn egluro ein hegwyddorion a'n safbwyntiau ar yr economi wybodaeth a'r angen am sylfaen sgiliau o'r radd flaenaf. Credaf y gallwn i gyd rannu'r nod sylfaenol hwn, gan nad oes dim llawer o amheuaeth i ba gyfeiriad y mae angen inni fynd i ddatblygu economi Cymru i'w gwneud yn fwy ffyniannus i'n holl bobl, datblygu sgiliau er mwyn i bobl allu cyrraedd eu llawn botensial.

Mae hwn yn amser pwysig i wneud hyn, a chofio bod rhaglen y gronfa gydgyfeirio yn cychwyn a bod adolygiad yr Arglwydd Leitch ar sgiliau yn sail i bolisïau Llywodraeth y DU a'r gweinyddiaethau datganoledig. Byddwn yn argymell bod pawb yn darllen o leiaf y crynodeb o adroddiad yr Arglwydd Leitch, gan ei bod yn ddogfen anhepgor.

Yn yr 21ain Ganrif, ein hadnodd naturiol yw ein pobl—ac mae eu potensial heb ei ddefnyddio ac mae'n enfawr. Bydd sgiliau'n datgloi'r potensial. Bydd y wobr i'n gwlad yn anferthol—cynhyrchaeth uwch, creu cyfoeth a chyfiawnder cymdeithasol.

Mae'r pwynt olaf yn un allweddol a dylid ei gadw mewn cof. Fodd bynnag, ni allwn anwybyddu'r ffaith, fel y noda'r Arglwydd Leitch yn ddiweddarach, bod datblygiadau technolegol yn datblygu'n gyflymach nag y byddem wedi ei freuddwydio a'u bod yn newid ein ffordd o weithio mewn ffyrdd dramatig.

Mae hyn yn creu cyfleoedd, ond mae hefyd yn golygu nad oes modd cefnu ar farchnadoedd mewn ffordd sylfaenol. Gellir masnachu pob math o nwyddau a gwasanaethau yn rhyngwladol bellach. Rhaid inni fod yn barod am amodau'r byd economaidd newydd hwn, a rhaid inni sicrhau bod ein pobl yn gallu ffynnu yn y byd hwnnw.

Bydd economi arloesol sy'n wirioneddol seiliedig ar wybodaeth yn ein helpu i bontio'r gagendor cyfoeth presennol sy'n bodoli rhwng Cymru a gweddill y DU a llawer o wledydd yn Ewrop. Mae sut y dylem fynd ati i wneud hyn yn destun dadlau mawr.

Mae angen cysylltiadau llawer cryfach rhwng gwyddoniaeth a thechnoleg a'r sectorau addysg uwch ac addysg bellach, yn enwedig â mentrau preifat ac annog ymchwil a datblygu. Rhaid creu economi â gwerth uwch sy'n fwy cytbwys, sy'n golygu cael sector preifat mwy. Gobeithiaf y gallwn argyhoeddi Llywodraeth Cymru'n Un i dderbyn hyn rywbryd, ac i ddechrau datblygu rhai dangosyddion perfformiad a thargedau fel ein bod yn gweld mwy o'n cyfoeth yn cael ei gynhyrchu gan y sector preifat.

Byddai hyn yn arwain at lawer o enillion. Byddai'n golygu bod llawer mwy o bobl yn sefydlu eu busnesau eu hunain, a byddem yn ymestyn ffyniant i ardaloedd sy'n gymharol ddifreintiedig ar hyn o bryd.

Hoffwn gyfeirio at yr ymagwedd y byddaf yn ei mabwysiadu fel llefarydd yr wrthblaid ar ddatblygu economaidd. Er y bydd gwahaniaethau sylweddol rhyngom ni a Llywodraeth Cynulliad Cymru, fel y dywedais, yr ydym yn cytuno ar rai meysydd allweddol.

Hoffwn ddyfynnu dau ohonynt o'r ddogfen 'Cymru'n Un', gan nad wyf yn credu mewn treulio amser yn beirniadu er mwyn beirniadu. Mae angen inni ganolbwyntio ar y meysydd hynny lle mae gwir anghytundeb rhyngom, ac mae angen inni edrych yn ofalus ar y meysydd lle yr ydym yn cytuno â'r diagnosis a'r angen am gynnydd.

'Ein gweledigaeth yw Cymru sydd ag economi gref a mentrus a chyflogaeth lawn sy'n seiliedig ar swyddi o ansawdd.'

Mae hwn yn amcan clodwiw a dyna'r hyn y mae ei angen ar ein pobl.

'Mae'n hanfodol ein bod yn creu hinsawdd bositif ar gyfer twf busnes.'

Mae hynny'n wir. Yn y gorffennol, ni wnaethpwyd digon i wneud Cymru'n ddigon deniadol i fusnesau. Mae angen inni dorchi ein llewys.

'Mae datgelu potensial pobl Cymru yn hanfodol i'n ffyniant.'

Dywed y Llywodraeth hefyd y bydd yn sicrhau bod gan bobl y sgiliau y mae eu hangen arnynt i lwyddo yn wyneb yr heriau economaidd newydd sydd o'n blaenau. Unwaith eto, mae'r rhain yn feysydd allweddol lle ceir cytundeb rhyngom, ac mae ond yn deg ein bod yn eu cydnabod.

Mae angen inni edrych yn llawer mwy gofalus ar y cerrig milltir, y targedau a'r dangosyddion—sut yr ydym yn cadw golwg ar ein cynnydd. Nid ydym yn gwneud cymwynas â neb oni fyddwn yn bod yn gadarn. Dyna yw gwaith yr wrthblaid, yn bennaf, taflu goleuni drwy graffu ar waith y Llywodraeth.

A bod yn deg, dechreuodd Llywodraeth Lafur y Cynulliad diwethaf, yn anfoddog braidd, mi gredaf, dderbyn bod yn rhaid cael rhai meincnodau i hybu safonau mewn gwasanaethau cyhoeddus. Yr oeddent am gael system benodol, ac nid oeddent yn hoffi tablau cynghrair ac yn y blaen, ond derbyniwyd math cyffredinol o fesur a gallu i ddangos cynnydd, fel y cafwyd ym maes datblygu economaidd—mae'r ddogfen 'Cymru: Economi yn Ffynnu' yn cynnwys dros 20 o ddangosyddion olrhain.

Fodd bynnag, os daw hynny i'r amlwg yn y Llywodraeth newydd hon, byddwn yn gwrthwynebu ac yn condemnio unrhyw ymdrech a wneir i gefnu'n llechwraidd ar dargedau sydd wedi eu derbyn. Ni chredaf fod hen Lywodraeth y Cynulliad wedi helpu ei hun pan aeth ati'n dawel i newid y targed i gyflawni gwerth ychwanegol crynswth cyfartalog o 90 y cant erbyn 2010 i fod yn ddyhead.

Mae hynny'n dal i fod yn destun cryn ddadl, oherwydd bod angen targed gwerth ychwanegol crynswth arnom. Mae'r CBI a chyrff tebyg wedi dweud efallai fod 90 y cant yn ffigur rhy uchelgeisiol. Pam na allai'r Llywodraeth fod wedi dweud hynny ac un ai feddwl am darged i gyrraedd hynny'n ddiweddarach neu bennu targed a oedd ychydig yn is ond a oedd yn dal yn un uchelgeisiol?

Dyna sut y byddai Llywodraeth gyfrifol wedi ymddwyn, yn ein barn ni. Mae angen inni edrych ar y targedau hyn a'u cymryd o ddifrif, ond nid yw hynny'n golygu na ellir diwygio targed uchelgeisiol. Fodd bynnag, rhaid ichi fod yn onest yn ei gylch.

I fod ychydig yn fwy cadarnhaol, mae 'Cymru'n Un' yn amlinellu targed eithriadol o uchelgeisiol o gyflawni cyfradd gyflogaeth o 80 y cant—yr wyf yn meddwl—erbyn 2011. Mae hynny ymhell y tu hwn i darged Lisbon, ac mae'n ddyhead o'r radd flaenaf—byddaf yn disgwyl ichi gadw at eich gair. Drwy oblygiad, caiff effaith fawr ar gyfraddau anweithgarwch economaidd, a dyna'r math o uchelgais eang y mae ei hangen arnom.

Yr wyf eisoes wedi cyfeirio at adroddiad yr Arglwydd Leitch, a dywed fod angen inni, erbyn 2020, sydd beth amser i ffwrdd, arwain y byd o ran sgiliau. Unwaith eto, cymer dipyn o amser inni esgyn o gategori canolig tabl y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd i'r chwarter uchaf, ond dyna lle mae angen inni fod, ac mae angen inni yma yng Nghymru arwain y ffordd ym Mhrydain, er mwyn inni allu cyflawni ein potensial i'w eithaf.

Hoffwn ddweud ychydig eiriau am entrepreneuriaeth, sy'n elfen ganolog o'r economi sy'n seiliedig ar wybodaeth. Nid ydym am ddifrïo Cymru. Yn llawer rhy aml, yr ydym yn cael gwers hanes am y chwyldro diwydiannol, glo a'r diwydiannau gwydn a oedd mor anhepgor i'n heconomi am gyhyd.

Mae angen mynd y tu hwnt i hynny, oherwydd ein bod yn gymdeithas fentrus. Mae angen inni gynnig mwy o gefnogaeth i'n pobl. Ni ydym yn llai mentrus na'r Belgiaid, y Saeson, yr Almaenwyr neu bwy bynnag. Mae gennym sgiliau rhagorol a gallwch weld hynny mewn llawer o'r data, er enghraifft, yng ngham cynnar gweithgarwch entrepreneuraidd ac yng nghyfradd sefydlu perchnogaeth busnes. Yng Nghymru, yr ydym yn y canol neu ychydig yn well o'n cymharu ag ardaloedd eraill o'r DU.

Nid ydym yn gwneud mor ddrwg â hynny, ond mae angen inni wneud yn llawer gwell. Mae ein cyfraddau gweithgarwch entrepreneuraidd ar eu huchaf ymhlith y grwp 25 i 34 oed, ac nid yw hynny mor wir ar draws gweddill y DU. Mae hwn yn grwp oed holl bwysig lle yr ydych am weld llawer o weithgarwch busnes. Caiff ei ddilyn yn agos gan y grwp 35 i 44 oed.

Mae'r rhain yn ddi-os yn arwyddion iach y dylem fod yn adeiladu arnynt. Fel y dywedais o'r blaen, mae cyfraddau sefydlu busnesau a gweithgarwch entrepreneuraidd ymhlith graddedigion PhD a Meistr o Gymru fymryn yn uwch na chyfartaledd y DU. Yn wir, mae'n sylweddol uwch ymhlith y rhai â chymhwyster Meistr. Mae hynny'n beth da ac mae angen inni gydnabod hynny.

Fodd bynnag, mae angen inni dderbyn bod meysydd lle nad yw'r sefyllfa bresennol gystal ag y gallai fod. Yn ôl y CBI, mae angen system cefnogi busnesau llawer gwell sy'n mynd ati o ddifrif i annog entrepreneuriaeth. Yr ydym yn dechrau gweld diwygiadau gan y Llywodraeth, ond byddwn yn edrych yn ofalus ar hyn, oherwydd, ar hyn o bryd, nid ydym wedi llwyddo i ennill hyder y sector busnes.

Yr ydym am weld mwy o fusnesau'n cael eu sefydlu gan raddedigion. Mae'r sefyllfa'n un galonogol, ond mae angen inni fynd â'r duedd galonogol hon yn llawer pellach. Gall hynny olygu annog clystyrau o gwmnïau uwch-dechnoleg, seiliedig ar wybodaeth o amgylch prifysgolion neu annog graddedigion i ddatblygu microfusnesau. Bydd y rhai hynny ohonom a wrandawodd ar ddarlith Michael Moritz ddydd Llun yn cofio ei bod yn ymwneud yn llwyr â hyn—yr angen i bobl ifanc feddwl, 'Busnes, busnes, busnes', yn enwedig pan fyddant yn gwneud cyrsiau Meistri a graddau gwyddoniaeth. Dyna'r allwedd i ddatblygu busnes a thwf.

Mae angen inni weld mynd i'r afael â rhai o'r rhwystrau rhag datblygu busnes, yn enwedig mynediad at gyllid, a phocedi bach o gyllid, i'r rhai hynny sydd megis dechrau ar eu gyrfaoedd, a all arwain at fanteision aruthrol.

Mae arnom angen polisi gwyddoniaeth gwell a mwy uchelgeisiol sy'n canolbwyntio ar y sector addysg ac ar ymchwil a datblygu. Dywedodd Michael Moritz wrthym am edrych ar ein hysgolion uwchradd. Faint o ddisgyblion sy'n astudio gwyddoniaeth? Faint o ferched sy'n astudio mathemateg a gwyddoniaeth?

Os ydych am edrych ar faterion sy'n ymwneud â nifer y merched sy'n sefydlu busnesau, y rheini yw'r elfennau y mae'n rhaid mynd i'r afael â hwy.

Gorffennaf drwy edrych ar yr agenda sgiliau, a rhoddaf un ystadegyn ichi: mae 49 y cant o'r rhai nad ydynt yn meddu ar sgiliau yn economaidd anweithgar.

Mae hynny'n dweud y cyfan wrthych. Dywed Arglwydd Leitch fod cynnydd wedi'i wneud, a derbyniaf fod y Llywodraeth flaenorol wedi sicrhau cynnydd gyda sgiliau a chyrhaeddiad mewn addysg, ond dywed Arglwydd Leitch hefyd fod angen inni ddyblu cyfradd y cynnydd os ydym am gyrraedd y man y mae angen inni ei gyrraedd erbyn 2020.

Mae'r strategaeth sgiliau a chyflogaeth a addawyd wedi'i gohirio erbyn hyn tan ddechrau'r flwyddyn nesaf; fe'i haddawyd ar gyfer yr hydref hwn. Mae angen inni wybod a gaiff hynny ei gyflawni a pha mor uchelgeisiol y bydd. A wnewch chi ymrwymo i gynyddu'r meincnod ar gyfer sgiliau canolraddol o lefel 2 i lefel 3?

Rhoddaf yr union bwynt hwnnw ger eich bron. Mae arnom angen llais llawer cryfach i gyflogwyr yn y system newydd sy'n cael ei harwain gan alw. Rhaid inni weld grym pwrcasu yn nwylo'r cwsmeriaid, y bobl sy'n defnyddio gwasanaethau hyfforddi, yn hytrach nag yn nwylo'r darparwyr.

Mae angen partneriaeth, ond mae angen i'r cydbwysedd fod yn y pen hwnnw. Rhaid inni yn y lle cyntaf ganolbwyntio ar gynyddu sgiliau sylfaenol sy'n werthfawr o safbwynt economaidd. Os gwnawn hynny, gwelwn ein pobl yn ymateb yn awchus a'n llwyddiant economaidd yn cynyddu'n sylweddol."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech