Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Paul Davies: Answers needed over Wales Millennium Centre cash

Speech to the National Assembly for Wales.

"Yr oeddwn yn synnu ac yn poeni o glywed fod y ganolfan hon—sydd yn adeiladu eiconig i ddiwylliant Cymru—mewn cymaint o drafferthion ariannol. Nid yw'r datganiad hwn yn dweud unrhyw beth wrthym fel sefydliad democrataidd Cymru. Oni bai am waith ymchwil da'r BBC a Dragon's Eye, mae'n amlwg na fyddem yn gwybod am y ddyled enfawr hon.

Yn sicr, yr oedd y Llywodraeth yn gwybod am y sefyllfa ymhell cyn hyn, ond mae wedi rhoi'r argraff ei bod am guddio'r ffeithiau hyn. I fod yn deg â'r Gweinidog, nid yw wedi bod yn ei swydd yn hir, ond ers pa bryd mae'r Llywodareth Lafur wedi gwybod am y mater hwn? Pam fod y Llywodraeth wedi cymryd cymaint o amser i roi gwybod am y sefyllfa ariannol? Nid yw dyled fel hyn yn adeiladu dros nos, ac yr oeddem dan yr argraff fod y Llywodraeth hon yn agored ac yn awyddus i gynnwys pobl.

Os yw'r sefyllfa hon yn parhau, gallai'r ganolfan golli hyd at £6 miliwn erbyn 2010, a gallai cynnal y ddyled honno fod yn rhyw £3 miliwn neu £4 miliwn y flwyddyn. Yr oedd cynllun busnes gwreiddiol y ganolfan yn rhagweld elw o rhyw £30,000. Sut mae'r ffigurau hynny mor anghywir? Pam fod y Llywodraeth a bwrdd y ganolfan wedi methu â chymryd camau i geisio cywiro'r sefyllfa cyn hyn, yn enwedig o ystyried bod arian cyhoeddus yn y fantol?

Caf ar ddeall hefyd fod nifer yr ymwelwyr ers agor y ganolfan yn 2004 wedi bod yn arbennig o dda. Mae'n amlwg mai'r ffordd y rheolir y ganolfan yw'r broblem.

Mae pethau y gall y ganolfan eu gwneud yn well. Er enghraifft, paham y caiff Opera Cenedlaethol Cymru ymarfer 70 noson y flwyddyn ar lwyfan a allai ddenu ymwelwyr a chreu incwm fel arall? Mae'n hanfodol bod cynllun busnes newydd yn cael ei lunio yn awr i sicrhau dyfodol tymor hir y ganolfan.

Rhaid i'r Llywodraeth sicrhau bod y pecyn ariannol, sy'n cael ei drafod ar hyn o bryd, yn llwyddiannus i arbed y ganolfan rhag mynd i'r wal. Drwy wneud hynny, a wnaiff y Gweinidog gadarnhau na fydd prosiectau celfyddydol a diwylliannol eraill yng Nghymru yn dioddef yn y broses?

Mae adeiladau pwysig eraill ledled Cymru—mae Theatr y Torch yn fy etholaeth i wrthi yn gwella ei adeilad. Nid wyf am weld prosiect o'r fath yn cael ei beryglu. Mae'n siwr gennyf y byddai'r Gweinidog yn cytuno, yn enwedig gan ei fod yn gyfarwydd â Theatr y Torch, fel y dywedodd rai wythnosau'n ôl. Gobeithiaf y bydd yn dal i wario'i arian yn fy etholaeth i yn y dyfodol. Mae adeiladau a phrosiectau sy'n bwysig yn y gogledd hefyd, megis Clwyd Theatr Cymru.

Yn sgîl y digwyddiadau hyn, a wnaiff y Gweinidog gadarnhau hefyd sut y caiff unrhyw becyn ariannol newydd ei fonitro er mwyn osgoi'r sefyllfa hon yn y dyfodol?

Ar ran yr wrthblaid, yr wyf yn cadarnhau ei bod yn hollbwysig arbed Canolfan Mileniwm Cymru rhag mynd i'r wal. Mae'r adeilad yn symbol eiconig o'n diwylliant. Yn anffodus, nid yw'r datganiad hwn yn dweud dim. Mae'n hen bryd i'r Llywodraeth fod yn agored ac yn barod i gynnig atebion i'r problemau enfawr hyn."

"I was shocked and concerned to hear that this centre—an iconic building for Welsh culture—is in such financial difficulty. The statement tells us nothing as a Welsh democratic institution.

It seems that but for the research done by the BBC and Dragon's Eye we would still be in the dark about these huge debts. The Government clearly knew about this well before now, but it has given the impression that it wanted to hide these facts. To be fair to the Minister, he has not been in post very long, but how long has the Labour Government known about this issue, and why has it taken so long to make the financial position public? Such a debt does not build up overnight, and we were under the impression that this Government was supposed to be open and inclusive.

If this situation persists, the centre could lose up to £6 million by 2010 and servicing that debt could cost be £3 million or £4 million a year. The centre's original business plan predicted a profit of some £30,000. How can those figures have been so wrong?

Why have the Government and the board of the Wales Millennium Centre failed to take steps to correct the situation before now, particularly given that public money is at stake?

I also understand that visitor numbers have been very good since the centre opened in 2004. It is obvious that the problem lies in the way that the centre is managed.

There are things that the centre can do better. For example, how come that Welsh National Opera is allowed to rehearse for 70 nights a year on a stage that could be attracting visitors and generating income? It is essential that a new business plan is formulated in order to secure the centre's long-term future.

The Government must ensure that the financial package currently under discussion is successful in saving the centre. In doing so, would the Minister be willing to confirm that other arts and cultural projects in Wales will not suffer as a result?

There are other important buildings in Wales—the Torch Theatre in my constituency is currently improving its building. I would not want to see such a project put at risk.

I am sure that the Minister would agree with that, particularly as he knows the Torch Theatre well, as he said some weeks ago. I hope that he continues to spend his money in my constituency in the future. There are also important buildings and projects in north Wales, such as Clwyd Theatr Cymru.

In the wake of these events, will the Minister confirm how any new financial package will be monitored in order to avoid a repeat of this situation in the future?

On behalf of the opposition, I confirm that it is vital that the Wales Millennium Centre is saved. The building is an iconic symbol of our culture. Unfortunately, this statement tells us hardly anything. It is about time that the Government was open and willing to offer answers to these huge problems."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech