Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Morgan: Protecting the rights of NHS staff and patients

Speech to the National Assembly for Wales.

"I also thank the Minister for the constructive meetings that we have had on this matter, along with the officials who have been open in providing as much information as possible at this stage, to show what the redress Measure will include.

I may risk being slightly unpopular with my own side and slightly more popular with the other side of the Chamber in saying this, but I agree with much of what the Minister has said in this regard.

It is about achieving a balance between the rights of patients and the willingness to, in some cases, provide a level of compensation and to redress a mistake that might have been made, and ensuring that the NHS develops into the world-class service that we want to see.

I will start by saying what I think this Measure should not be about. First, it should not be about encouraging ambulance chasing. I am lucky in that I am married to a barrister, and I do not wish to offend any lawyers in the Chamber, but there are far too many lawyers in the world.

I do not want to see us providing a framework that encourages the creation of a compensation culture that begins to match that of the United States of America. I could point to countless examples that show that the compensation culture is becoming completely absurd.

Secondly, this Measure should not be about persecuting health professionals. We are exceptionally fortunate in this country, and throughout the United Kingdom, to have a group of health professionals, whether that is in primary or secondary care or in the community, who are dedicated, highly trained and highly professional.

Whatever system we come up with has to address the problem but should not persecute the people who work in the NHS. Sadly, an example of the NHS not dealing with people correctly is that raised by Dai Lloyd in relation to Tim Buxton from Swansea.

Although that is a different case, it demonstrates the way in which the NHS, as an employer, can get things dreadfully wrong on occasion. We have to send the right signal to professionals that it is not about persecuting them but merely about getting the balance right between the work that they do and ensuring that patients get the service that they deserve.

Thirdly, this should not be viewed by the public—I have already dealt with lawyers—as a way of merely making a quick buck. When you talk to constituents who have had a bad experience—and I have dealt with quite a few such cases in the last eight years—you find that many of them simply want to see the system improved.

They want an NHS that provides a first-class service that is free at the point of delivery, within which they and their loved ones are cared for by professionals. At the end of the examination of their case, they want to see the health service getting better. Yes, an apology on occasion is nice, but they want to see the NHS improve.

The message to the public is that we are not doing this so that people can make some cash—although, in some cases there will be a financial settlement—but to ensure that we get the NHS that we all want.

On what this Measure should be about, it has to engage with professionals and the managers who run the NHS, whether they manage a dental clinic, a GP practice or a hospital. These people need to be involved in the development of this work, and, at this stage, the General Medical Council should be included.

The GMC, as a professional body, is responsible for ensuring professional standards of conduct and maintaining professional ethics. In light of the fact that many cases go to the GMC when a patient decides to pursue a claim or a case against an individual professional, the GMC's wealth of expertise should be used.

I suggest to the Minister that it should be involved at an earlier stage in examining the detail as to how the professionals could be involved.

As I mentioned earlier, this Measure should ensure that an apology in some cases, as well as a commitment to improving services, is seen as being as important as any potential financial gain. That must be central to the work that is being done in drawing up the detail of this Measure.

I am pleased that it is alluded to in the detail that we ensure independent professional medical and legal advice. For many people dealing with these types of complaints, the jargon will be confusing, the processes could be seen as convoluted and the more independent expert medical and legal advice that is available to these people, the better, because we are dealing with people who do not engage with lawyers on a daily basis.

They perhaps do not deal with the medical professions directly on a daily basis, and the same goes for contacting NHS trusts and GP practices. We need to ensure that they have independent advice because when it comes to offering a settlement and asking people whether they will accept the outcome of the process, they need to know that the decision that they take—saying either 'yes' or 'no'—will be in their best interest. So, having that independent professional advice is important.

We have mentioned community health councils in the past. I am not against these councils' involvement, but we need to look at their capacity to see whether or not they can handle the workload.

Where compensation is part of the outcome, I hope that a standardised framework will be used in Wales, such as a tariff system. Tariff systems within legal frameworks as set down by courts are not unusual, and it would be incomprehensible for one NHS trust to offer one level of compensation for one type of fault while another NHS trust could offer something quite different.

We need to have a standardised framework so that where mistakes are made, and where it is possible to categorise those mistakes, we see a standardised level of compensation. Otherwise, it will become very confusing and people will potentially compare one NHS trust against another.

It is important that we examine how the complaints procedure will be structured and to whom cases will go. In mentioning the plethora of bodies and the prospect of one body dealing with this, I note that independence is important. For example, it would not be appropriate for the NHS trust that is the subject of a complaint to handle that complaint.

If people are to see the procedure as being as open and transparent as possible, independence will be necessary to give them confidence in the system.

If an outcome is reached that is unsatisfactory, or if an outcome is not reached, is it envisaged that the patient will be able to take the case to the ombudsman? There are many examples of cases where NHS trusts in particular have not, in the eyes of the patient, reached a satisfactory outcome, and many patients take their cases to the ombudsman.

Is it your suggestion that we will allow patients to follow that particular route if using the NHS redress Measure does not lead to a satisfactory conclusion? Hopefully, it will reach a satisfactory conclusion in most, if not all, cases, but there may be some examples where a patient will still be dissatisfied with the outcome.

Finally, I welcome the approach taken with this Measure, and I welcome the opportunity that will be given to Members to examine the Measure line by line. Finally, I look forward to the results of this work being implemented as quickly as possible."

"Diolchaf hefyd i'r Gweinidog am y cyfarfodydd adeiladol yr ydym wedi'u cael ar y mater hwn, yn ogystal â'r swyddogion sydd wedi bod yn agored ac wedi darparu cymaint o wybodaeth ag sy'n bosibl ar y cam hwn, i ddangos beth fydd cynnwys y Mesur gwneud iawn.

Efallai y byddaf mewn perygl o fod ychydig yn amhoblogaidd gyda'm hochr fy hun ac ychydig yn fwy poblogaidd gydag ochr arall y Siambr o ddweud hyn, ond cytunaf â llawer o'r hyn a ddywedodd y Gweinidog yn hyn o beth.

Mae'n fater o gyflawni cydbwysedd rhwng hawliau cleifion a'r parodrwydd, mewn rhai achosion, i ddarparu lefel o iawndal a gwneud iawn am gamgymeriad a all fod wedi digwydd, a sicrhau bod y GIG yn datblygu yn wasanaeth o'r radd flaenaf yr hoffem ei weld.

Dechreuaf drwy ddweud beth na chredaf yw diben y Mesur hwn. Yn gyntaf, ni ddylai fod yn fater o annog ymlid ambiwlansys. Yr wyf yn lwcus fy mod yn briod â bargyfreithiwr, ac ni ddymunaf dramgwyddo unrhyw gyfreithwyr yn y Siambr, ond mae llawer gormod o gyfreithwyr yn y byd.

Ni hoffwn ein gweld yn darparu fframwaith sy'n annog creu diwylliant iawndal sy'n agosáu at yr un a welir yn Unol Daleithiau America. Gallwn dynnu sylw at enghreifftiau di-rif sy'n dangos bod y diwylliant iawndal yn dod yn gwbl hurt.

Yn ail, ni ddylai'r Mesur hwn fod yn fater o erlid gweithwyr iechyd proffesiynol. Yr ydym yn eithriadol o ffodus yn y wlad hon, a ledled y Deyrnas Unedig, o gael grwp o weithwyr iechyd proffesiynol, mewn gofal sylfaenol neu eilaidd neu yn y gymuned, sy'n ymroddedig, wedi'u hyfforddi at safon uchel ac yn broffesiynol dros ben. Rhaid i ba bynnag system a gyflwynwn fynd i'r afael â'r broblem, ond heb erlid y bobl sy'n gweithio yn y GIG.

Yn anffodus, un enghraifft o'r GIG yn methu ag ymdrin â phobl yn gywir yw'r un a nodwyd gan Dai Lloyd am Tim Buxton o Abertawe. Er mai achos gwahanol yw hwnnw, mae'n dangos sut y gall y GIG, fel cyflogwr, gael pethau'n gwbl anghywir o bryd i'w gilydd. Rhaid inni roi'r arwydd cywir i weithwyr proffesiynol nad mater o'u herlid hwy ydyw, ond mater o daro'r cydbwysedd cywir rhwng y gwaith y maent yn ei wneud a sicrhau bod cleifion yn cael y gwasanaeth y maent yn ei haeddu.

Yn drydydd, ni ddylai'r cyhoedd gael gweld hyn—yr wyf eisoes wedi sôn am gyfreithwyr—fel ffordd hawdd o gael arian. Pan siaradwch ag etholwyr sydd wedi cael profiad drwg—ac yr wyf wedi ymdrin â nifer o achosion o'r fath yn ystod yr 8 mlynedd diwethaf—gwelwch mai'r oll y mae llawer ohonynt ei eisiau yw gweld y system yn gwella.

Mae arnynt eisiau GIG sy'n darparu gwasanaeth o'r radd flaenaf sydd am ddim yn y pwynt darparu, lle bydd gweithwyr proffesiynol yn gofalu amdanynt hwy a'u hanwyliaid. Wedi i'w hachos gael ei archwilio, maent yn dymuno gweld y gwasanaeth iechyd yn gwella. Byddai, byddai ymddiheuriad yn braf ar brydiau, ond maent yn dymuno gweld y GIG yn gwella.

Y neges i'r cyhoedd yw nad ydym yn gwneud hyn er mwyn i rai pobl allu cael rhywfaint o arian—er y bydd setliad ariannol mewn rhai achosion—ond er mwyn sicrhau ein bod yn cael y GIG yr ydym oll yn dymuno ei weld.

O ran yr hyn y dylai'r Mesur hwn ei wneud, rhaid iddo ymgysylltu â gweithwyr proffesiynol a'r rheolwyr sy'n rhedeg y GIG, sy'n cynnwys rheolwyr clinigau deintyddol, meddygfeydd teulu neu ysbytai. Mae angen i'r bobl hyn fod yn gysylltiedig â datblygu'r gwaith hwn, ac, ar hyn o bryd, dylid cynnwys y Cyngor Meddygol Cyffredinol.

Mae'r Cyngor Meddygol Cyffredinol, fel corff proffesiynol, yn gyfrifol am sicrhau safonau ymddygiad proffesiynol a chynnal moeseg broffesiynol. Yng ngoleuni'r ffaith bod llawer o achosion yn cael eu cyfeirio at y Cyngor Meddygol Cyffredinol pan fydd claf yn penderfynu dwyn hawliad neu achos yn erbyn gweithiwr proffesiynol, dylid defnyddio profiad helaeth y Cyngor Meddygol Cyffredinol. Awgrymaf wrth y Gweinidog y dylid ei gynnwys yng nghynt i archwilio'r manylion am sut y gellid cynnwys y gweithwyr proffesiynol.

Fel y crybwyllais yn gynharach, dylai'r Mesur hwn sicrhau bod ymddiheuriad mewn rhai achosion, ynghyd ag ymrwymiad i wella gwasanaethau, yn cael ei ystyried cyn bwysiced ag unrhyw fudd ariannol posibl. Rhaid i hyn fod yn ganolog i'r gwaith a wneir i lunio manylion y Mesur hwn. Yr wyf yn falch y crybwyllir yn y manylion ein bod yn sicrhau cyngor cyfreithiol a meddygol proffesiynol annibynnol.

I lawer o bobl sy'n delio gyda'r mathau hyn o gwynion, bydd y jargon yn ddryslyd, gallai'r prosesau gael eu hystyried yn astrus a gorau po fwyaf o gyngor cyfreithiol a meddygol arbenigol annibynnol sydd ar gael i'r bobl hyn, oherwydd ein bod yn delio gyda phobl na ddônt i gysylltiad gyda chyfreithwyr bob dydd. Efallai nad ydynt chwaith yn delio gyda gweithwyr proffesiynol meddygol yn uniongyrchol bob dydd, ac mae'r un peth yn wir am gysylltu ag ymddiriedolaethau'r gwasanaeth iechyd gwladol a phractisiau meddygon teulu.

Mae angen inni sicrhau eu bod yn cael cyngor annibynnol oherwydd pan ddaw hi'n fater o gynnig setliad a gofyn i bobl a wnânt dderbyn canlyniad y broses, mae angen iddynt fod yn siwr y bydd y penderfyniad a wnânt—wrth ddweud 'ie' neu 'na'—er eu lles gorau hwy. Felly, mae cael y cyngor proffesiynol annibynnol hwn yn bwysig.

Yr ydym wedi crybwyll cynghorau iechyd cymuned yn y gorffennol. Nid wyf yn gwrthwynebu cynnwys y cynghorau hyn, ond mae angen inni edrych ar eu gallu er mwyn gweld a allant ymdopi â'r llwyth gwaith ai peidio.

Os bydd iawndal yn rhan o'r canlyniad, gobeithiaf y bydd fframwaith safonol yn cael ei ddefnyddio yng Nghymru, megis system dariff. Nid yw systemau tariff mewn fframweithiau cyfreithiol fel y'u pennir gan lysoedd yn anarferol, a byddai'n ddiamgyffred i un ymddiriedolaeth GIG gynnig un lefel o iawndal am un math o ddiffyg tra bo ymddiriedolaeth GIG arall, o bosibl, yn cynnig rhywbeth cwbl wahanol.

Mae angen inni gael fframwaith safonol fel y gallwn weld lefel safonol o iawndal pan wneir camgymeriadau a phryd bynnag y mae'n bosibl categoreiddio'r camgymeriadau hynny. Fel arall, bydd pethau'n mynd yn ddryslyd iawn a bydd pobl o bosibl yn cymharu un ymddiriedolaeth GIG ag un arall.

Mae'n bwysig ein bod yn pwyso a mesur sut y caiff y drefn gwyno ei strwythuro ac at bwy y caiff achosion eu cyfeirio. Gan gofio am yr holl gyrff y soniwyd amdanynt eisoes, a'r disgwyliad y bydd un corff yn delio gyda hyn, pwysleisiaf fod annibyniaeth yn bwysig.

Er enghraifft, ni fyddai'n briodol i'r ymddiriedolaeth GIG y gwneir y gwyn yn ei herbyn ddelio gyda'r gwyn honno. Os ydym am i bobl ystyried bod y drefn yn un mor agored a thryloyw â phosibl, bydd annibyniaeth yn ofynnol i roi iddynt hyder yn y system.

Os deuir at ganlyniad sy'n anfoddhaol, neu os na ddeuir at ganlyniad o gwbl, a ragwelir y bydd y claf yn gallu mynd â'r achos at yr ombwdsmon? Ceir llawer o esiamplau o achosion lle nad yw ymddiriedolaethau'r GIG yn benodol wedi dod i ganlyniad boddhaol, ym marn y claf, ac mae llawer o gleifion yn mynd â'u hachosion at yr ombwdsmon.

Ai awgrymu ydych ein bod yn caniatáu i gleifion ddilyn y trywydd penodol hwn os nad yw Mesur gwneud iawn am gamweddau'r GIG yn arwain at ganlyniad boddhaol? Gyda lwc, deuir at ganlyniad boddhaol yn y rhan fwyaf o achosion, os nad y cyfan, ond mae'n bosibl y ceir rhai esiamplau pan fydd claf yn dal i fod yn anfodlon gyda'r canlyniad.

Yn olaf, croesawaf y dull o ddelio gyda'r Mesur hwn, a chroesawaf y cyfle a roddir i'r Aelodau archwilio'r Mesur fesul llinell. Yn olaf, edrychaf ymlaen at weld canlyniadau'r gwaith hwn yn cael eu gweithredu cyn gynted â phosibl."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech