Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Morgan: Fighting for local hospital services

Speech to the National Assembly for Wales.

"I welcome the fact that we are having this debate; as usual, it is left to an opposition party to bring a matter of substance to the Chamber. We also look forward to further debates on the reconfiguration of hospital services on 18 October.

However, I say to Plaid Cymru that this motion, to my mind, is incredibly clumsy and will not lead to any particular action.

I do not think that there is any way in the motion that you have put before us of assessing the adequacy of planned community provision before any hospital reconfiguration takes place.

I suspect that that is the reason why the Labour Party is happy to support the motion—it knows that it can do little with it.

If you wanted to stop the reconfiguration of hospital services, you should have put that in the motion—that may have altered the way in which the Labour Party voted, but I suspect that its support for this motion has less to do with hospital reconfiguration and more to do with the fact that the motion will be difficult to implement.

I believe that hospital reconfiguration is necessary—all of the independent and clinical evidence tells us that.

We know from the Wanless review, which all parties supported and to which all parties agreed, that hospital reconfiguration is extremely important.

The analysis provided in that important report, showing how Wales compared with other parts of the UK, demonstrated the extent of the problem.

The fact that we spend more on healthcare per head of population than certain English regions, but get less of a result, was a stark message.

The fact that we have a great deal more beds per head of population than certain English regions, but do not get the optimum use out of them, reminds me of a wonderful sketch starring Morecambe and Wise, where Ernie Wise is playing the piano and says, 'I am playing all the right notes, but not necessarily in the right order'.

That reminds me of the health service: I suspect that we have the right number of beds, but they are not necessarily in the right place. Those sorts of conclusions should have provided us with a greater degree of guidance.

Our problem has been the handling of this matter by the Assembly Government. Wanless pointed to the need for a strategic approach to reconfiguration and political consensus, but what we have had so far, thanks to the Minister for Health and Social Services and the Government, is a series of local battles being fought within communities about what services should be where and whether or not one hospital in one village is better than another hospital in another village. That has been unhealthy.

I certainly agree that one of the recommendations in the Wanless review was that public opinion should be sought and that it would be up to the National Assembly for Wales and politicians to lead the debate and manage the process of change, which we all agree is a difficult process.

We all know that the Labour Party does not like listening to the public and the public has come up with some constructive views about the way in which hospital reconfiguration has been managed. We have seen little leadership on this from the Assembly Government and little comment from the Minister for Health and Social Services or the First Minister about the way in which this change is being managed at a local level.

The one huge criticism that we had, as a party, was of the idea that we needed 22 mini Wanless action plans. It has been managed as a farce—if you can manage a farce—from the beginning. We need to see some leadership from the Minister for Health and Social Services as to how he thinks this process ought to be managed.

It is a well-known fact that this was a flawed consultation. Labour AMs can do all the backtracking that they want, but they know full well that their jobs are on the line next year, because of the way in which their front-bench colleagues have handled this process.

You have Labour Members saying one thing in the Chamber, and different things in the regions and constituencies. It is not just the public who have expressed concerns about this matter—I know it is easy for Labour to ignore the public; it has an established track record across the UK of doing that.

However, what about the concerns of clinicians, community health councils and managers? Professionals feel that some of the decisions being taken are the wrong decisions.

Now, I accept that this will mean that some services will have to be shifted from one locality to another—there is no doubt about that in my mind.

The problem is that we have a large, and growing, number of people who say that there fundamental mistakes are being made in the handling of this process.

It is for the Assembly Government to respond to those criticisms, or we will end up with an absolute shambles, and it will create more problems than it will solve.

If this motion is carried this afternoon, the Assembly Government will have to say how it will implement the motion. I do not envy it in that regard, because, as I said, the motion is incredibly clumsy, but the Assembly Government will be duty bound to say how it will implement this in light of the current process."

"Yr wyf yn croesawu'r ffaith ein bod yn cael y ddadl hon; fel arfer, fe'i gadawyd i wrthblaid ddwyn mater o sylwedd i'r Siambr. Edrychwn ymlaen hefyd at fwy o ddadleuon ar ailgyflunio gwasanaethau ysbytai ar 18 Hydref.

Fodd bynnag, byddwn yn dweud wrth Blaid Cymru fod y cynnig hwn, yn fy marn i, yn eithriadol drwsgl ac na fydd yn arwain at unrhyw gamau penodol.

Nid wyf yn meddwl fod unrhyw ddull yn y cynnig a roesoch gerbron o asesu pa mor ddigonol yw darpariaeth gymunedol gynlluniedig cyn i unrhyw ailgyflunio ysbytai ddigwydd. Yr wyf yn amau mai dyna pam fod y Blaid Lafur yn fodlon cefnogi'r cynnig—maent yn gwybod nad oes modd gwneud llawer gydag ef.

Petaech am atal ailgyflunio ysbytai, dylech fod wedi rhoi hynny yn y cynnig—gallai hynny fod wedi newid y ffordd y pleidleisiodd y Blaid Lafur, ond amau yr wyf fod a wnelo eu cefnogaeth hwy i'r cynnig hwn lai ag ailgyflunio ysbytai a mwy â'r ffaith y bydd y cynnig yn anodd ei weithredu.

Yr wyf yn credu bod ailgyflunio ysbytai yn angenrheidiol—dyna ddywed yr holl dystiolaeth annibynnol a chlinigol wrthym. Gwyddom o adolygiad Wanless, a gefnogwyd ac y cytunwyd arno gan bob plaid, fod ailgyflunio ysbytai yn hynod bwysig. Dangosodd y dadansoddiad yn yr adroddiad pwysig hwnnw, oedd yn dweud sut yr oedd Cymru'n cymharu â rhannau eraill y DU, beth oedd maint y broblem.

Y neges blaen oedd ein bod yn gwario mwy ar ofal iechyd fesul pen y boblogaeth na rhai rhanbarthau o Loegr, ond yn cael gwaeth canlyniadau.

Mae'r ffaith fod gennym lawer mwy o welyau fesul pen y boblogaeth na rhai rhanbarthau o Loegr, ond heb fod yn gwneud y defnydd gorau ohonynt, yn f'atgoffa o sgets ardderchog gan Morcambe a Wise, lle mae Ernie Wise yn canu'r piano ac yn dweud, 'Yr ydw i'n chwarae'r holl nodau iawn, ond nid o raid yn y drefn iawn'.

Mae hyn yn f'atgoffa o'r gwasanaeth iechyd: amau yr wyf fod ganddynt y nifer iawn o welyau, ond nad ydynt o raid yn y llefydd iawn. Dylai'r mathau hynny o gasgliadau fod wedi bod yn fwy o ganllaw inni.

Ein problem fu'r modd y mae Llywodraeth y Cynulliad wedi ymdrin â hyn. Dangosodd Wanless fod angen agwedd strategol tuag at ailgyflunio a chonsensws gwleidyddol, ond yr hyn a gawsom hyd yma, diolch i'r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol a'r Llywodraeth, yw cyfres o frwydrau lleol yn cael eu hymladd mewn cymunedau ynghylch pa wasanaethau ddylai fod ym mha le ac a yw un ysbyty mewn un pentref yn well nag ysbyty arall mewn pentref arall. Nid yw hyn yn beth iach.

Cytunaf yn sicr mai un o'r argymhellion yn adolygiad Wanless oedd y dylid ceisio barn y cyhoedd ac mai mater i Gynulliad Cenedlaethol Cymru a gwleidyddion fyddai arwain y ddadl a rheoli'r broses newid, sydd, fel y cytunwn oll, yn broses anodd.

Gwyddom oll nad yw'r Blaid Lafur yn hoffi gwrando ar y cyhoedd a bod y cyhoedd wedi cyflwyno rhai syniadau adeiladol am y dull y rheolwyd ailgyflunio ysbytai. Ychydig o arweiniad a welsom o du Llywodraeth y Cynulliad, a fawr ddim sylwadau gan y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol na'r Prif Weinidog am y ffordd y rheolir y newid hwn ar lefel leol.

Yr un feirniadaeth enfawr a gawsom, fel plaid, oedd o'r syniad fod arnom angen 22 o fân gynlluniau gweithredu Wanless. Mae hyn wedi cael ei reoli fel ffars—os oes modd rheoli ffars—o'r cychwyn. Mae arnom angen arweiniad gan y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ynghylch sut, yn ei farn ef, y dylid rheoli'r broses.

Mae'n hysbys i bawb bod yr ymgynghori hwn yn ddiffygiol. Gall ACau Llafur dynnu'n ôl fel y mynnant, ond gwyddant o'r gorau y bydd eu swyddi mewn perygl y flwyddyn nesaf, oherwydd y ffordd y mae eu cydweithwyr ar y fainc flaen wedi ymdrin â'r broses hon.

Mae gennych Aelodau Llafur yn dweud un peth yn y Siambr, a phethau gwahanol yn y rhanbarthau a'r etholaethau. Nid y cyhoedd yn unig sydd wedi mynegi pryderon am y mater hwn - gwn ei bod yn hawdd i Lafur anwybyddu'r cyhoedd; mae ganddynt record dda ledled y DU o wneud hynny. Fodd bynnag, beth am bryderon gweithwyr clinigol, cynghorau iechyd cymuned a rheolwyr? Mae gweithwyr proffesiynol yn teimlo bod rhai o'r penderfyniadau a gymerir yn anghywir.

Yn awr, yr wyf yn derbyn y gall hyn olygu gorfod symud rhai gwasanaethau o un ardal i'r llall—nid oes fawr o amheuaeth am hynny, yn fy marn i. Y broblem yw bod gennym nifer fawr, a chynyddol, o bobl sydd yn dweud bod camgymeriadau sylfaenol yn cael eu gwneud wrth drin y broses hon.

Mater i Lywodraeth y Cynulliad yw ymateb i'r feirniadaeth honno, neu aiff pethau yn llanast llwyr, a fydd yn creu mwy o broblemau nag a fydd yn cael eu datrys.

Os llwydda'r cynnig y prynhawn yma, bydd yn rhaid i Lywodraeth y Cynulliad ddweud sut y bydd yn gweithredu'r cynnig. Ni fyddwn yn dymuno bod yn eu lle wrth wneud hynny oherwydd, fel y dywedais, mae'r cynnig yn anhygoel o drwsgl, ond bydd rheidrwydd ar Lywodraeth y Cynulliad i ddweud sut y bydd yn gweithredu hyn yng ngoleuni'r broses bresennol."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech