Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Morgan: Ambulance services in crisis under Labour

Speech to the National Assembly for Wales.

"We are supporting the motion and the call for a public inquiry. It is quite telling that, once again, it has been left to the opposition to lead a debate on a matter of public importance and to put forward a constructive solution to many of the problems that the ambulance service faces. We know that we cannot rely on the Assembly Government to get to grips with this issue.

We know that the Minister is a busy man: he spends one day a week sorting out waiting-list problems—I think that it is a Thursday, if he is still doing it—and he spends a great deal of time trying to sort out the deficits in the NHS, without much success.

Frankly, we know that the Minister is running out of days in the week to get things done. If you were to examine this motion in a certain light, you would see that we are trying to be helpful; we are trying to take the workload off you, Minister, and give the work to a full public inquiry that could give some real consideration to where the ambulance service needs to go from here.

You admitted, in committee last week, that the loss of Roger Thayne was an embarrassment; it is an embarrassment because we have lost an experienced and capable individual, a man with a proven track record in terms of delivering results for ambulance services.

You admitted, and I think that it was very frank of you to do so, that it was an embarrassment to Wales that our ambulance service and the way in which it was being run, resourced and managed was so bad that we lost an individual of his experience and track record.

The most telling aspect of what he told us is that, in his estimate, we were possibly losing 500 people a year because the ambulance service was not able to reach those people facing a life-threatening situation.

Again, to your credit, Minister, you did not dismiss that figure; you said that it could be an extrapolation based on other figures. I do not know whether those are hard figures or purely an extrapolation—either way, the underperformance of the ambulance service in Wales is, simply, killing people; we are not able to get ambulances to people in life-threatening situations who might otherwise be saved if those ambulances had got to them.

It is scandalous that, in the twenty-first century, we are not able to match the performance of ambulance services elsewhere in the UK, to the extent that lives are being lost here in Wales.

That should be a wake-up call for the Assembly Government, and that, in itself, should be justification for a public inquiry.

A public inquiry should look at a wide range of issues. It should look at the management of the NHS trusts and whether an all-Wales trust is appropriate.

It should look at resourcing, equipment and the numbers and skills of staff. Above all, we need to ensure that we have an ambulance service that is fit for purpose—it is not at the moment, and a public inquiry could start to provide the answers."

"Yr ydym yn cefnogi'r cynnig a'r alwad am ymchwiliad cyhoeddus. Mae'n arwyddocaol iawn mai'r wrthblaid, unwaith eto, sy'n gorfod arwain dadl ar fater sy'n bwysig i'r cyhoedd a chynnig ateb adeiladol i lawer o'r problemau y mae'r gwasanaeth ambiwlans yn eu hwynebu. Gwyddom na allwn ddibynnu ar Lywodraeth y Cynulliad i fynd i'r afael â'r mater hwn.

Gwyddom fod y Gweinidog yn ddyn prysur: mae'n treulio un diwrnod bob wythnos yn datrys problemau rhestrau aros—tybiaf mai dydd Iau yw hwnnw, os yw'n dal wrthi—ac mae'n treulio llawer iawn o amser yn ceisio datrys y diffygion yn y GIG, heb lawer o lwyddiant.

Mewn gwirionedd, gwyddom nad oes gan y Gweinidog ddigon o ddiwrnodau yn ei wythnos i wneud popeth. Pe baech yn edrych ar y cynnig hwn o ogwydd penodol, byddech yn gweld ein bod yn ceisio helpu; yr ydym yn ceisio ysgafnhau eich baich, Weinidog, a rhoi'r gwaith i ymchwiliad cyhoeddus llawn a allai ystyried o ddifrif i ba gyfeiriad y mae angen i'r gwasanaeth ambiwlans fynd o'r fan hon.

Cyfaddefoch, yn y pwyllgor yr wythnos diwethaf, bod colli Roger Thayne yn embaras; mae'n embaras oherwydd ein bod wedi colli unigolyn profiadol a thalentog, dyn sydd wedi profi yn y gorffennol y gall sicrhau canlyniadau i wasanaethau ambiwlans.

Cyfaddefasoch, a chredaf eich bod yn onest iawn yn gwneud hynny, fod hyn yn embaras i Gymru bod ein gwasanaeth ambiwlans a'r ffordd yr oedd yn cael ei redeg, ei adnoddu a'i reoli mor wael nes peri i ni golli unigolyn o'i brofiad a'i statws ef.

Yr elfen fwyaf dadlennol o'r hyn a ddywedodd wrthym oedd ein bod, yn ôl ei amcangyfrif ef, o bosibl yn colli 500 o bobl y flwyddyn am nad oedd y gwasanaeth ambiwlans yn gallu cyrraedd y bobl hynny a wynebai sefyllfa lle'r oedd eu bywyd yn y fantol. Unwaith yn rhagor, Weinidog, er clod i chi, ni wnaethoch ddiystyru'r ffigur hwnnw; dywedasoch y gallai fod yn allosodiad a oedd yn seiliedig ar ffigurau eraill.

Ni wn a yw'r rheiny'n ffigurau caled neu'n ddim ond allosodiad—y naill ffordd neu'r llall, mae tanberfformiad y gwasanaeth ambiwlans yng Nghymru, yn syml, yn lladd pobl; nid ydym yn gallu cael ambiwlansys at bobl sydd â'u bywydau yn y fantol y gallasid eu hachub fel arall, pe bai'r ambiwlansys hynny wedi eu cyrraedd.

Mae'n sgandal, yn yr unfed ganrif ar hugain, ein bod yn methu â chyrraedd safon perfformiad gwasanaethau ambiwlans mewn rhannau eraill o'r DU, i'r graddau bod bywydau'n cael eu colli yma yng Nghymru. Dylai hynny fod yn rhybudd croch i Lywodraeth y Cynulliad, a dylai hynny, ynddo'i hun, gyfiawnhau ymchwiliad cyhoeddus.

Dylai ymchwiliad cyhoeddus ystyried ystod helaeth o faterion. Dylai edrych ar reolaeth ymddiriedolaethau GIG ac a yw ymddiriedolaeth Cymru-gyfan yn briodol.

Dylai edrych ar adnoddau, offer, niferoedd staff a'u sgiliau. Yn anad dim, mae gofyn inni sicrhau bod gennym wasanaeth ambiwlans sy'n addas ar gyfer ei bwrpas—nid ydyw ar hyn o bryd, a gallai ymchwiliad cyhoeddus ddechrau cynnig yr atebion."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech