Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Glyn Davies: Urban green space and affordable housing

Speech to the National Assembly for Wales.

"I have had quite a few inquiries about what this short debate is about and why I have linked urban green space with the subject of affordable housing. Both issues are about how people live, and about the home environment.

Today, I want to address the impact of planning policy on both of these issues. They were the two issues on my personal agenda at the time that I was told that I had won the ballot for today's short debate.

Coincidentally, they were also the two issues on my agenda when I first stood for public office—30 years ago—in the Montgomeryshire District Council elections in 1976.

At that time my election manifesto was based on my belief that the very idea of a planning system was a gross imposition on the rights and freedom of the individual. I have amended that position by now, but my instinct still leans in that direction.

I will add in passing that my fellow councillors were so impressed with my opinions in 1976 that they immediately elected me chairman of the local planning authority. That helped to change my views a little bit.

We are all, to some extent, the product of our background and experiences. I was born a countryman in a big rambling farmhouse in the middle of an upland farm in the heart of Montgomeryshire. There did not seem to be any boundaries.

I did not understand the concept of a boundary or of being contained. Without realising it, the space in which we live our lives became an important issue, and it is an important factor in the quality of our lives.

My contention is that the planning system, which has mushroomed since the Town and Country Planning Act 1947 was passed, is far too bureaucratic, inflexible and restrictive and unnecessarily prevents people from enjoying the quality of life that they could otherwise have.

What we have today is a planning system that prevents people from building outside strictly designated development areas forces up the price of property by creating a scarcity.

It forces developers to look at every square inch of green space in existing developed areas and makes it so difficult for young people in rural Wales to build or buy a property that we are creating a horrendously complex separate housing market through various sorts of planning conditions in a desperate effort to resolve the shortage.

The entire system is far too rigid and too prescriptive on local planning authorities. Local authorities are not free to adopt the policies right for their area.

The planning system is causing the problems and not doing what it should be doing, that is, solving them.

My first objective in this speech is to emphasise how important open space—the back gardens, village greens and other green spaces in our urban areas—is to the quality of life in urban areas.

Secondly, I will speak about the problems faced by young people as they strive to satisfy the proper and natural desire to own their own home.

Thirdly, I will encourage the Minister to give local planning authorities in Wales greater freedom to allow permission for people to build outside of the thick black lines on maps that define existing settlement boundaries.

Increasingly, the value of green open space is being appreciated. People are realising what is happening to our villages, towns and cities. For example, at Westminster, a Bill is being promoted to protect the back gardens of England from development.

Recently, I sponsored an event in the National Assembly at which the Countryside Council for Wales and the Minister, Sue Essex, launched a toolkit for accessing accessible natural green space.

Wrexham County Borough Council has done sterling work and has led the way on this; I congratulate it on the good work being done to promote public access to green areas.

The Assembly Government has a policy, or at least an aspiration, in its strategy for sport and physical activity, 'Climbing Higher', that no-one should live more than a six-minute walk, or about 300m, from their nearest green space.

I support this aspiration, but it is being undermined by the huge pressure that has built up to build new housing on all of our green spaces.

There is a definite need for more housing, and it has to go somewhere. However, the demand for find housing sites has converted every tiny green space into a potential area for a planning application.

It is the same pressure—the shortage of development areas—that has driven up the price of housing to ever higher levels outside our urban areas and is creating difficulties for young people seeking to secure a place on the housing ladder.

For many the first step into home ownership is now an impossible dream. Over recent years, we have seen house prices outstrip inflation by a huge margin.

The problem is getting worse, as we enter another period in which house prices are increasing rapidly, outstripping inflation.

Recently at a Mid Wales Regional Committee meeting—other Members here were also there—we heard one presenter after another describe the difficulties facing local young people who want housing in the mid-Wales area.

At the very same time, at its monthly planning meeting in Welshpool, no more than 30 miles away, the neighbouring planning authority was refusing to lift a planning condition, which had the effect of preventing two local young people, whom I know, from building a house on the successful nursery where they both work.

The position in Wales has become worse following the adoption of new guidelines on building in areas at risk from flooding.

Much of the land previously zoned for housing has been taken out of development plans because it is land deemed likely to flood once every 1,000 years.

I do not disagree with the general principle, indeed, I think that it is sensible, but replacement land is not being identified, or at least not anything like quickly enough.

I accept that there are no easy answers to the problem and the pressures created by demand for housing. However, allowing some limited development outside of areas zoned for development can play a part.

We need a different approach, involving subjective judgment by planning authorities, rather than the current mechanistic approach adopted in the interests of uniformity.

The Minister has made a small declaration of intent by reviewing the suitability of land within the National Assembly forestry estate. The Minister might tell us this, but I think that he is now considering two sites. It should not be two sites; it should be 100 sites.

This point was raised in the Chamber recently by Mick Bates. He was immediately challenged by Leighton Andrews, who is not here today. Leighton interpreted this as being in some way a threat to the 'green lung' serving the Valleys. It is certainly true that not all of the forestry estate will be suitable, but two sites will have a miniscule effect.

Even 100 sites would still be insignificant over such a large area of land, but they could help to resolve a difficult problem. There is no reason why other landowners should not be allowed the same flexibility as the Government might allow for itself.

There has also been some talk of supporting diversification of land based upon activity through allowing housing development, but this is not moving fast or far enough. It is time to translate all the fine words and good intentions into delivery.

Finally, we should increase the freedom of local authorities to decide what is right for their areas. The position is not the same in every part of Wales.

For example, in some parts of Wales, protection of the Welsh language would have to be seen as an important consideration. That must be taken into account.

There is also scope for the Government to create initiatives linking exception policy to local need, the environment, sustainability and renewable energy provision.

We can be sure that the position will only worsen unless some new thinking is brought into the pursuit of these solutions."

"Cefais gryn nifer o ymholiadau am yr hyn sydd dan sylw yn y ddadl fer hon a pham yr wyf wedi cysylltu mannau gwyrdd trefol â phwnc tai fforddiadwy.

Mae'r ddau bwnc yn ymwneud â'r ffordd y mae pobl yn byw, ac amgylchedd y cartref. Heddiw, dymunaf ymdrin ag effaith polisi cynllunio ar y ddau fater hyn. Y rhain oedd y ddau fater ar fy agenda bersonol pan hysbyswyd fi fy mod wedi ennill y bleidlais ar gyfer y ddadl fer heddiw.

Drwy gyd-ddigwyddiad, y rhain oedd y ddau fater a oedd ar fy agenda hefyd pan ymgeisiais yn gyntaf am swydd gyhoeddus—30 mlynedd yn ôl—yn etholiadau Cyngor Dosbarth Sir Drefaldwyn yn 1976.

Bryd hynny, yr oedd fy maniffesto etholiad wedi'i seilio ar fy nghred bod y fath syniad â system gynllunio'n tresmasu ar hawliau a rhyddid yr unigolyn. Yr wyf wedi newid y safbwynt hwnnw erbyn hyn, ond yr wyf yn dal i dueddu'n reddfol i'r cyfeiriad hwnnw.

Ychwanegaf, wrth fynd heibio, fod fy marn wedi gwneud y fath argraff ar fy nghyd-gynghorwyr yn 1976 fel eu bod wedi fy ethol ar unwaith yn gadeirydd yr awdurdod cynllunio lleol.

Bu hynny o gymorth i newid fy marn ryw ychydig. Yr ydym oll, i ryw raddau, yn gynnyrch ein cefndir a'n profiadau. Fe'm ganed yn wladwr mewn honglaid o ffermdy ar ganol fferm fynyddig ym mherfeddion sir Drefaldwyn.

Nid oedd yn ymddangos bod unrhyw ffiniau. Nid oeddwn yn deall y cysyniad o ffin neu o fod dan gyfyngiad. Heb sylweddoli hynny, yr oedd y man lle'r ydym yn byw wedi dod yn fater o bwys, ac mae'n ffactor pwysig yn ansawdd ein bywyd.

Fy nadl i yw bod y system gynllunio, sydd wedi tyfu'n aruthrol ers gwneud Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1947, yn llawer rhy fiwrocrataidd, anhyblyg a chaethiwus a'i bod yn atal pobl rhag mwynhau'r ansawdd bywyd y gallent ei gael fel arall, a hynny'n ddiangen.

Yr hyn sydd gennym heddiw yw system gynllunio sydd yn atal pobl rhag adeiladu y tu allan i ardaloedd datblygu sydd wedi'u dynodi'n gaeth, sydd yn codi pris eiddo drwy greu prinder.

Mae'n gorfodi datblygwyr i edrych ar bob modfedd sgwâr o'r mannau gwyrdd yn yr ardaloedd sydd wedi'u datblygu eisoes ac yn peri ei bod mor anodd i bobl ifanc yng Nghymru wledig adeiladu neu brynu eiddo fel ein bod yn creu marchnad dai ar wahân sydd yn ofnadwy o gymhleth drwy wahanol fathau o amodau cynllunio mewn ymdrech daer i ddatrys y prinder.

Mae'r system gyfan yn llawer rhy anhyblyg ac yn gosod gormod o gyfarwyddiadau i awdurdodau cynllunio lleol.

Nid yw awdurdodau lleol yn rhydd i fabwysiadu polisïau sydd yn briodol i'w hardal. Mae'r system gynllunio'n achosi'r problemau yn hytrach na gwneud yr hyn a ddylai, sef eu datrys.

Fy amcan cyntaf yn yr araith hon yw pwysleisio mor bwysig yw mannau agored—y gerddi cefn, llawr y pentref a mannau gwyrdd eraill yn ein hardaloedd trefol—i ansawdd bywyd mewn ardaloedd trefol.

Yn ail, soniaf am y problemau y mae pobl ifanc yn eu hwynebu wrth ymdrechu i wireddu'r dyhead naturiol a phriodol i ddod yn berchen ar eu cartref eu hunain.

Yn drydydd, byddaf yn annog y Gweinidog i roi mwy o ryddid i awdurdodau cynllunio lleol yng Nghymru i roi caniatâd i bobl adeiladu y tu allan i'r llinellau du tew ar fapiau sydd yn diffinio'r ffiniau anheddiad presennol.

Mae gwerth mannau gwyrdd agored yn cael ei sylweddoli fwyfwy. Mae pobl yn sylweddoli beth sydd yn digwydd yn ein pentrefi, ein trefi a'n dinasoedd.

Er enghraifft, yn San Steffan, mae Mesur yn cael ei gyflwyno i ddiogelu gerddi cefn Lloegr rhag eu datblygu. Yn ddiweddar, noddais ddigwyddiad yn y Cynulliad Cenedlaethol lle y lansiodd Cyngor Cefn Gwlad Cymru a'r Gweinidog, Sue Essex, becyn cymorth ar gyfer cael mynediad i fannau gwyrdd naturiol hygyrch.

Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam wedi gwneud gwaith rhagorol ac wedi arwain y ffordd ar hyn; yr wyf yn ei longyfarch ar y gwaith da a wneir i hyrwyddo mynediad gan y cyhoedd i fannau gwyrdd.

Mae polisi gan Lywodraeth y Cynulliad, neu ddyhead o leiaf, yn ei strategaeth ar gyfer chwaraeon a gweithgarwch corfforol, 'Dringo'n Uwch', na ddylai neb fyw'n bellach na chwe munud ar droed, neu tua 300m, o'r man gwyrdd agosaf. Yr wyf yn ategu'r dyhead hwnnw, ond fe'i tanseilir gan y pwysau mawr cynyddol dros godi tai newydd ar ein holl fannau gwyrdd.

Mae gwir angen mwy o dai, a rhaid eu codi yn rhywle. Fodd bynnag, mae'r galw am ganfod safleoedd ar gyfer tai wedi troi pob man bach gwyrdd yn rhywle y gellir gwneud cais cynllunio ar ei gyfer.

Dyma'r un pwysau—prinder ardaloedd datblygu—sydd wedi codi prisiau tai'n uwch byth y tu allan i'n hardaloedd trefol ac sydd yn creu anawsterau i bobl ifanc sydd yn ceisio ennill troedle yn y farchnad dai.

I lawer, mae'r cam cyntaf tuag at ddod yn berchen ar d^y wedi troi'n freuddwyd amhosibl. Dros y blynyddoedd diwethaf, gwelsom brisiau tai'n codi'n uwch o lawer na chwyddiant. Mae'r broblem yn gwaethygu, a ninnau ar drothwy cyfnod arall pan yw prisiau tai'n codi'n gyflym, ac yn gynt na chwyddiant.

Yn ddiweddar, yn un o gyfarfodydd Pwyllgor Rhanbarth y Canolbarth—bu Aelodau eraill sydd yma'n bresennol hefyd—clywsom y naill gyflwynydd ar ôl y llall yn disgrifio'r anawsterau sydd yn wynebu pobl ifanc leol sydd am gael tai yn y Canolbarth.

Yr un pryd yn union, yn ei gyfarfod cynllunio misol yn y Trallwng, ddim pellach na 30 milltir i ffwrdd, yr oedd yr awdurdod cynllunio cyfagos yn gwrthod codi amod cynllunio, a gâi'r effaith o atal dau o bobl ifanc leol, yr wyf yn eu hadnabod, rhag codi t^y yn y feithrinfa lwyddiannus lle y mae'r ddau ohonynt yn gweithio.

Mae'r sefyllfa yng Nghymru wedi gwaethygu ers mabwysiadu'r canllawiau newydd ar adeiladu mewn ardaloedd sydd mewn perygl oddi wrth lifogydd.

Mae llawer o'r tir a oedd wedi'i neilltuo cynt ar gyfer tai wedi'i dynnu o gynlluniau datblygu am y credir ei fod yn debygol o gael ei foddi unwaith bob 1,000 o flynyddoedd.

Nid wyf yn anghytuno â'r egwyddor gyffredinol, yn wir, yr wyf yn credu ei bod yn synhwyrol, ond ni ddynodir tir yn ei le, neu ni wneir hynny'n ddigon cyflym, o leiaf.

Yr wyf yn derbyn nad oes atebion syml i'r broblem ac i'r pwysau sydd wedi'u creu gan y galw am dai. Er hynny, byddai caniatáu ychydig o ddatblygu y tu allan i ardaloedd a ddynodwyd ar gyfer datblygu'n un modd i ddelio â hyn.

Mae arnom angen dull gweithredu gwahanol, sydd yn cynnwys penderfynu goddrychol gan awdurdodau lleol, yn hytrach na'r dull mecanistig presennol sydd wedi'i fabwysiadu er mwyn unffurfiaeth.

Mae'r Gweinidog wedi gwneud datganiad o fwriad bach drwy adolygu addasrwydd y tir yn ystad goedwigaeth y Cynulliad Cenedlaethol. Efallai y gwnaiff y Gweinidog ddweud wrthym, ond yr wyf yn credu ei fod yn ystyried dau safle ar hyn o bryd. Nid dau safle a ddylai fod, ond 100 safle.

Codwyd y pwynt hwn yn y Siambr yn ddiweddar gan Mick Bates. Fe'i heriwyd yn syth gan Leighton Andrews, nad yw yma heddiw. Dehonglwyd hynny gan Leighton fel rhyw fath o fygythiad i'r 'ysgyfaint gwyrdd' sydd yn gwasanaethu'r Cymoedd.

Mae'n sicr yn wir na fydd yr holl ystad goedwigaeth yn addas, ond bach iawn fyddai effaith dau safle. Byddai hyd yn oed 100 o safleoedd yn bitw ac ystyried pa mor fawr yw'r arwynebedd tir, ond gallent helpu i ddatrys problem anodd.

Nid oes rheswm dros beidio â chaniatáu'r un hyblygrwydd i berchnogion tir eraill ag y gallai'r Llywodraeth ei ganiatáu iddi ei hun.

Bu peth sôn am gefnogi arallgyfeirio tir yn seiliedig ar weithgareddau trwy ganiatáu datblygu tai, ond nid yw hyn yn mynd rhagddo'n ddigon cyflym nac yn ddigon pell. Mae'n bryd troi'r holl eiriau teg a'r bwriadau da'n gyflawniadau.

Yn olaf, dylem roi rhagor o ryddid i awdurdodau lleol benderfynu'r hyn sy'n iawn i'w hardaloedd. Nid yw pethau'r un fath ym mhob rhan o Gymru. Er enghraifft, mewn rhai rhannau o Gymru, byddai'n rhaid gweld bod diogelu'r iaith Gymraeg yn ystyriaeth bwysig.

Mae'n rhaid rhoi cyfrif am hyn. Mae lle hefyd i'r Llywodraeth greu mentrau i gysylltu polisïau eithriadau ag angen lleol, yr amgylchedd, cynaliadwyedd a darparu ynni adnewyddadwy. Gallwn fod yn sicr mai gwaethygu a wnaiff pethau oni ellir meddwl o'r newydd parthed ceisio rhai o'r atebion hyn."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech