Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Williams: Fighting for farmers against Labour's cuts

Speech to the National Assembly for Wales.

"I welcome the opportunity to speak on this issue, as it has serious implications for agriculture in Wales. Like you, Minister, I believe that the taxpayer has to be protected; that goes without saying.

However, I also believe that this tabular valuation is the wrong way to go about it. You are not attacking the problem correctly, as is clear from the opposition parties' amendment. The tabular system is geared towards overvaluing poor-quality animals, but it also undervaluing the higher quality animals.

There will be massive variation in each of the 47 categories, yet you fail to address that. As Elin has said, we have been over to Ireland to look at the tabular valuations there, and it is a system that appears to be working.

You do not take into consideration the number of times that an animal has calved, as my colleague, Elin Jones, has, once again, said. A first-calf heifer is worth considerably more than a ninth-calf cow. You do not seem to be aware of this.

The system ignores these very things that separate the poorest quality animal from the best. An animal at the lower end of a category could fetch £300 or £400, while a second-calf heifer in full profit could be worth £2,000 or more. How will you address that issue, Minister?

Picking average values is grossly unfair, as it will reward the poorer quality animals while penalising farmers who have put considerable effort and expense into improving the quality of their herds.

If the same logic were applied to motor cars, a Ford Fiesta and a BMW would be valued at the same price simply because of their year of manufacture. Given the unfairness of this system, it is only right that farmers should be able to appeal against decisions that will affect and destroy their livelihoods.

You have said several times, on record, that farmers are fortunate to be getting compensation, all because TB-infected animals are, effectively, worthless.

I most certainly object to that argument, as I have said to you personally. It ignores the responsibility that the Assembly Government must take for its unwillingness to tackle the spread of the disease, which was all but eradicated in the late 1970s and early 1980s. Effective TB control has to be attacked holistically.

The Minister's current policy of ignoring wildlife infection while culling infected cattle is doing nothing to halt the spread of TB.

Incidences of bovine TB are continuing to increase at a rate of over 18 per cent per year while in Ireland, where livestock and wildlife infections are treated simultaneously, it has reduced from some 18,000 cases per year to just six.

The Minister expects this new system to reduce compensation by 35 per cent, yet, given that he is willing to accept a system that will routinely overvalue and undervalue stock, the priority is clearly not on fair compensation but simply on reducing costs, which means that TB will just continue to spread.

The Assembly Government is unwilling to tackle bovine TB in wildlife simply because it does not want to make an unpopular decision, irrespective of how necessary it might be.

The disease has far more serious implications for the agricultural industry than foot-and-mouth disease ever had, which you are well aware of, Minister.

However, if you want to reduce the burden on taxpayers, I urge you to grasp the nettle and deal with TB in cattle and wildlife populations, and stop adding to the hardships that many farmers are facing with the cost of pre-movement testing and other restrictions."

"Croesawaf y cyfle i siarad ar y mater hwn, gan fod iddo oblygiadau difrifol i amaethyddiaeth yng Nghymru. Fel chwithau, Weinidog, credaf fod rhaid amddiffyn y trethdalwr; afraid dweud hynny.

Fodd bynnag, ni chredaf mai'r tablau prisio yw'r ffordd orau o ddelio â'r mater. Nid ydych yn mynd i'r afael â'r broblem mewn ffordd effeithiol, fel sy'n cael ei amlygu yng ngwelliant y gwrthbleidiau.

Mae'r system tablau'n un sy'n gorbrisio anifeiliaid o ansawdd gwael, ond mae hefyd yn tanbrisio anifeiliaid o ansawdd gwell. Bydd amrywiad enfawr ym mhob un o'r 47 categori, ond nid ydych chi'n rhoi sylw i hynny. Fel y dywedodd Elin, yr ydym wedi bod i Iwerddon i edrych ar y system tablau yno, ac mae'n ymddangos fod y system honno'n gweithio yno.

Nid ydych yn ystyried sawl gwaith y mae anifail wedi bwrw llo, fel y dywedodd fy nghyd-Aelod, Elin Jones, eto. Mae heffer sydd wedi bwrw un llo yn werth swm sy'n sylweddol fwy nag un sydd wedi bwrw naw llo. Nid yw'n ymddangos eich bod yn ymwybodol o hyn.

Mae'r system yn anwybyddu'r union bethau hyn sy'n gwahaniaethu rhwng yr anifeiliaid gorau a'r rhai salaf. Gallai anifail ar begwn isaf categori fod yn werth £300 neu £400, tra gallai heffer sydd wedi bwrw dau lo mewn elw llawn fod yn werth £2,000 neu fwy. Sut ydych chi'n bwriadu datrys yr amryfusedd hwnnw, Weinidog?

Mae dewis prisiau cyfartalog yn gwbl annheg, gan y bydd yn gwobrwyo anifeiliaid o ansawdd is ac yn cosbi ffermwyr sydd wedi ymdrechu'n galed ac wedi gwario arian sylweddol i wella ansawdd eu buchesi.

Pe baem yn defnyddio'r un ddadl yn achos ceir, byddai gwerth Ford Fiesta a BMW yr un faint oherwydd eu bod wedi eu cynhyrchu yn yr un flwyddyn. Oherwydd bod y system hon yn un annheg, rhaid rhoi cyfle i ffermwyr apelio yn erbyn penderfyniadau a fydd yn effeithio ar eu bywoliaeth ac yn ei dinistrio.

Yr ydych wedi dweud ar glawr sawl gwaith, bod ffermwyr yn ffodus eu bod yn derbyn iawndal, oherwydd bod anifeiliaid sydd wedi eu heintio â TB yn ddiwerth, i bob pwrpas. Yr wyf yn sicr yn anghytuno'n llwyr â'r ddadl honno, fel y dywedais wrthych yn bersonol.

Mae'n anwybyddu'r cyfrifoldeb y mae'n rhaid i Lywodraeth y Cynulliad ei ysgwyddo am ei hamharodrwydd i fynd i'r afael â lledaeniad y clefyd, a oedd wedi ei ddileu fwy neu lai erbyn diwedd yr 1970au a dechrau'r 1980au. Mae rheoli TB yn effeithiol yn rhywbeth y mae'n rhaid ei wneud mewn ffordd gyfannol.

Nid yw polisi presennol y Gweinidog o anwybyddu heintiad bywyd gwyllt tra'n lladd gwartheg wedi eu heintio yn gwneud dim i atal lledaeniad TB.

Mae achosion o TB mewn gwartheg yn parhau i gynyddu ar gyfradd dros 18 y cant y flwyddyn ond yn Iwerddon, lle mae heintiadau da byw a bywyd gwyllt yn cael eu trin ar yr un pryd, mae wedi gostwng o tua 18,000 achos y flwyddyn i ddim ond chwech.

Mae'r Gweinidog yn disgwyl i'r system newydd hon arwain at ostyngiad o 35 y cant mewn iawndal, ond eto, o gofio ei fod yn barod i dderbyn system a fydd yn gorbrisio ac yn tanbrisio stoc yn barhaus, mae'n amlwg nad iawndal teg yw'r flaenoriaeth ond yn hytrach leihau costau, sy'n golygu y bydd TB yn parhau i ledaenu.

Nid yw Llywodraeth y Cynulliad yn barod i fynd i'r afael â TB gwartheg mewn bywyd gwyllt am nad yw'n barod i wneud penderfyniad amhoblogaidd, heb boeni am bwysigrwydd penderfyniad o'r fath. Mae goblygiadau'r clefyd yn llawer mwy difrifol i'r diwydiant amaeth nag y bu clwy'r traed a'r genau erioed, rhywbeth yr ydych yn ymwybodol iawn ohono, Weinidog.

Fodd bynnag, os ydych chi am ysgafnhau'r baich ar drethdalwyr, pwysaf arnoch i wynebu'r broblem a mynd i'r afael â TB mewn gwartheg a bywyd gwyllt, a rhoi'r gorau i ychwanegu at y caledi y mae llawer o ffermwyr yn ei wynebu yn sgil costau profion cyn symud a chyfyngiadau eraill."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech