Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Francis: Political interference in the arts in Wales

Speech to the National Assembly for Wales.

"Like Ieuan Wyn Jones, I cannot recall an occasion when a public body such as the Arts Council of Wales has been so damning of a Minister or a Government as it has been in laying bare its concerns about political interference in the arts over the past few days.

Your statement today does not appear to address any of the points that I will raise. You have not properly answered Ieuan Wyn Jones's question.

Why has your Government decided to adopt, without consultation, a single criterion for the recruitment and selection of new members to the arts council, which does not in any way take into account the corporate governance requirements of the arts council?

On 23 December, you informed the chair of the Arts Council of Wales that you intended to initiate a full appointment procedure, with a view to seeking someone to lead on the issue of increasing attendance and participation among disadvantaged groups.

That was followed by a recent advert for new council members that focused solely on that issue, ignoring several other detailed selection criteria that had previously been agreed between your Government and the Arts Council of Wales. Why? Why did you do that?

Why, despite your Government's announcement 14 months ago concerning the creation of a new culture board and the transfer of six of the arts council's largest client organisations from the council to the culture department, has your department chosen not to respond to any ideas or arguments put forward in relation to the Arts Council of Wales? How arrogant is that?

Do you think that it is sufficient to have had just two meetings of the new culture board in the past 14 months, considering the massive changes that are occurring? As chair of that culture board, Minister, can you provide us with minutes of those meetings?

You mentioned the arm's-length principle and the fact that politicians will not influence artistic judgments in future.

Given that, do you really think that it is appropriate for the BBC National Orchestra of Wales to be directly funded by your Government, when the BBC is the dominant provider of news and current affairs information in Wales?

You must be aware, and you should recognise—in fact, it is inconceivable that you stand there and choose not to recognise—that an organisation such as the arts council needs a specific range of skills if it is to govern itself effectively and discharge its duty of care for public funds.

You must see that it will be impossible to recruit such skills if the effectiveness of the Arts Council of Wales, as guardian of public money and as a development agency for the arts, is put at risk.

I am afraid that, as it has been your habit in statements in the past to not answer properly questions that I raise—and not even to provide written answers to my questions that you are unable to answer on the spot—I find myself today expecting nothing more from you than the usual ill-rehearsed waffle.

In these circumstances, a Government debate is needed. To refuse to agree to that is whey-faced, craven one-partyism, and is arrogant in the extreme."

"Fel Ieuan Wyn Jones, ni allaf gofio achlysur pan fu corff cyhoeddus fel Cyngor Celfyddydau Cymru mor ddamniol o Weinidog neu Lywodraeth ag y bu wrth ddinoethi ei bryderon am ymyrryd gwleidyddol yn y celfyddydau dros y dyddiau diwethaf.

Nid yw'n ymddangos bod eich datganiad heddiw yn rhoi sylw i unrhyw rai o'r pwyntiau y byddaf yn eu codi. Nid ydych wedi ateb cwestiwn Ieuan Wyn Jones yn iawn.

Pam mae'r Llywodraeth wedi penderfynu mabwysiadu, heb ymgynghori, un maen prawf ar gyfer recriwtio a dethol aelodau newydd i gyngor y celfyddydau, nad yw mewn unrhyw ffordd yn rhoi sylw i ofynion llywodraethu corfforaethol cyngor y celfyddydau?

Ar 23 Rhagfyr, hysbysasoch gadeirydd Cyngor Celfyddydau Cymru eich bod yn bwriadu cychwyn trefn benodi lawn, gyda golwg ar geisio rhywun i arwain ar fater cynyddu presenoldeb a chyfranogiad ymysg grwpiau sydd o dan anfantais.

Dilynwyd hynny gan hysbyseb yn ddiweddar am aelodau cyngor newydd a ganolbwyntiai ar ddim ond y mater hwn, gan anwybyddu sawl maen prawf dethol manwl arall y cytunwyd arnynt cyn hyn rhwng eich Llywodraeth a Chyngor Celfyddydau Cymru. Pam? Pam y gwnaethoch chi hynny?

Pam, er gwaethaf cyhoeddiad eich Llywodraeth 14 mis yn ôl am greu bwrdd diwylliant newydd a throsglwyddo chwech o gyrff cleient mwyaf cyngor y celfyddydau oddi wrth y cyngor i'r adran ddiwylliant, y mae eich adran wedi dewis peidio ag ymateb i unrhyw syniadau neu ddadleuon a rhoddwyd gerbron ynglyn â Chyngor Celfyddydau Cymru? Onid yw hynny'n drahaus?

A ydych yn meddwl ei fod yn ddigon eich bod wedi cael dim ond dau gyfarfod o'r bwrdd diwylliant newydd yn y 14 mis diwethaf, o ystyried y newidiadau enfawr sy'n digwydd? Fel cadeirydd y bwrdd diwylliant hwnnw, Weinidog, a allwch ddarparu cofnodion y cyfarfodydd hynny inni?

Crybwyllodd yr egwyddor hyd braich a'r ffaith na fydd gwleidyddion yn dylanwadu ar benderfyniadau artistig yn y dyfodol. O ystyried hynny, a ydych yn meddwl o ddifrif ei bod yn briodol i Gerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC gael ei chyllido'n uniongyrchol gan y Llywodraeth, o gofio mai'r BBC yw'r prif ddarparwr newyddion a gwybodaeth am faterion cyfoes yng Nghymru?

Rhaid eich bod yn ymwybodol, a dylech gydnabod—yn wir, mae'n annirnadwy eich bod yn sefyll yna ac yn dewis peidio â chydnabod—bod ar gorff fel cyngor y celfyddydau angen ystod benodol o sgiliau os yw i lywodraethu ei hun yn effeithiol a chyflawni ei ddyletswydd gofal dros arian cyhoeddus.

Rhaid eich bod yn gweld y bydd yn amhosibl recriwtio sgiliau felly os yw effeithiolrwydd Cyngor Celfyddydau Cymru, fel gwarcheidwad arian cyhoeddus ac fel asiantaeth ddatblygu dros y celfyddydau, yn cael ei beryglu.

Fel y bu'n arfer gennych yn eich datganiadau yn y gorffennol i beidio ag ateb cwestiynau yr wyf yn eu codi yn iawn—a hyd yn oed i beidio â darparu atebion ysgrifenedig i'r cwestiynau hynny a godwyd gennyf nad oeddech yn gallu eu hateb yn y fan a'r lle—mae gennyf ofn nad wyf yn disgwyl dim mwy gennych yma heddiw na'ch malu awyr aneffeithiol arferol.

O dan yr amgylchiadau hynny, mae angen dadl o du'r Llywodraeth. Nid yw gwrthod cytuno i hynny yn ddim ond chwarae plaid tila a llwfr, ac mae'n hynod o drahaus."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech