Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Glyn Davies: A viable dairy industry in Wales

Speech to the National Assembly for Wales.

"We will support the motion before us today, but we have to accept that it is not possible for the National Assembly to have a direct effect on milk prices. I congratulate Plaid Cymru on proposing this motion, mainly because, at a time when so many in the dairy sector are in serious financial trouble, it is important that we raise the issue on the floor of the National Assembly. It is also particularly important in the context of the probable closure of the Dairygold factory in Ceredigion.

I want to comment briefly on the Dairygold announcement by saying that, although I am hugely concerned about it, the Minister's response to date has been the one that I wanted to hear.

Working with the company to see if we can salvage something is the first step, and trying to find someone to take it over is the next. I specifically want to comment on the previous financial support for this company, because there has been some criticism of it, which I think is misplaced.

If we seek to drive risk-averse attitudes completely out of the way in which we invest in private sector companies, all of our money will go to Cardiff or the M4 area. Things will sometimes go wrong if we invest in jobs and companies like this, and it is right that we should do that; that investment was sensible.

I agree with much of what others have said and I am not going to repeat it. I do not want to see any farmer go out of business, but I can see no reason to think that the process of consolidation or of vertical integration that we have seen in the sector is not going to continue, particularly in the face of international competition, which is likely to increase rather than decrease over the next few years.

The position of the supermarkets is crucial to this whole debate, because they have become the major purchasers of milk product. I worry when I hear people simply condemning supermarkets.

If there is a reference by the Office of Fair Trading to the Competition Commission, I hope that the relationship between the supermarkets and the suppliers is part of that reference, and that it is looked at.

There are two sides to what has to happen. There has to be negotiation between the production side and the supermarkets, and there has to be compromise on both sides. The supermarkets have to accept that the production side has to make a profit. Being focused on buying the product as cheaply as possibly will only destroy the industry and make it unstable.

That is something that the supermarkets will understand. At the same time, the dairy sector has to accept that it must produce for the market, not produce up to its quota levels. It also has to come to long-term contract arrangements with the supermarkets.

Not everyone will want this, but that is what we have to do if we are to have a safe and solid future for the milk industry. My final comment is that I believe that although things can look depressed at the moment—not every dairy farmer will survive—the efficiency and dynamism that exist in the Welsh and British dairy industries, particularly if there is a drive for securing the export market, will ensure that they have a successful future."

"Byddwn yn cefnogi'r cynnig sydd ger ein bron heddiw, ond rhaid inni dderbyn nad yw'n bosibl i'r Cynulliad Cenedlaethol gael effaith uniongyrchol ar bris llaeth. Yr wyf yn llongyfarch Plaid Cymru am gynnig y cynnig hwn, yn bennaf gan ei bod yn bwysig, ar adeg pan fo cynifer yn y sector llaeth mewn trafferthion ariannol difrifol, ein bod yn codi'r mater ar lawr y Cynulliad Cenedlaethol. Mae hefyd yn bwysig iawn yng nghyd-destun y tebygolrwydd y bydd ffatri Dairygold yng Ngheredigion yn cau.

Hoffwn gyfeirio'n fyr at gyhoeddiad Dairygold drwy ddweud, er fy mod yn bryderus iawn yn ei gylch, mai'r ymateb a glywsom gan y Gweinidog hyd yn hyn oedd yr un yr oeddwn eisiau ei glywed.

Gweithio gyda'r cwmni er mwyn gweld a allwn arbed rhywbeth yw'r cam cyntaf, a cheisio dod o hyd i rywun i gymryd drosodd yw'r cam nesaf. Hoffwn gyfeirio'n benodol at y gefnogaeth ariannol a roddwyd i'r cwmni hwn yn y gorffennol, oherwydd bu rhywfaint o feirniadu ar hynny, a hynny ar gam yn fy marn i.

Os ydym yn ceisio dileu agweddau gwrth risg yn gyfan gwbl o'r ffordd yr ydym yn buddsoddi mewn cwmnïau sector preifat, bydd ein harian i gyd yn mynd i Gaerdydd neu ardal yr M4. Bydd pethau'n mynd o chwith weithiau os byddwn yn buddsoddi mewn swyddi a chwmnïau fel y rhain, ac mae'n iawn inni wneud hyn; yr oedd y buddsoddiad hwn yn un doeth.

Yr wyf yn cytuno â llawer o'r hyn a ddywedwyd gan bobl eraill ac nid wyf am ailadrodd unrhyw beth. Nid wyf eisiau gweld busnes unrhyw ffermwr yn mynd i'r wal, ond ni allaf weld unrhyw reswm dros gredu na fydd y broses o gyfuno neu o integreiddio fertigol a welsom yn y sector yn parhau, yn enwedig yn wyneb cystadleuaeth ryngwladol, sy'n debygol o gynyddu yn hytrach na lleihau yn ystod y blynyddoedd sydd i ddod.

Mae sefyllfa'r archfarchnadoedd yn dyngedfennol i'r ddadl hon, oherwydd hwy erbyn hyn yw prif brynwyr cynnyrch llaeth. Byddaf yn poeni pan glywaf bobl yn condemnio archfarchnadoedd yn llwyr.

Os yw'r Swyddfa Masnachu Teg yn cyfeirio at y Comisiwn Cystadleuaeth, yr wyf yn gobeithio bod y berthynas rhwng yr archfarchnadoedd a'r cyflenwyr yn rhan o'r cyfeiriad hwnnw, a bod sylw'n cael ei roi i hynny. Mae dwy ochr i'r hyn y mae'n rhaid iddo ddigwydd.

Rhaid cael cyd-drafod rhwng yr ochr gynhyrchu a'r archfarchnadoedd, a rhaid i'r ddwy ochr gyfaddawdu. Rhaid i'r archfarchnadoedd dderbyn bod rhaid i'r ochr gynhyrchu wneud elw.

Bydd canolbwyntio ar brynu'r cynnyrch cyn rhated ag sy'n bosibl yn dinistrio'r diwydiant ac yn ei wneud yn ansefydlog. Mae hyn yn rhywbeth y bydd yr archfarchnadoedd yn ei ddeall.

Yr un pryd, rhaid i'r sector llaeth dderbyn bod rhaid iddo gynhyrchu ar gyfer y farchnad, yn hytrach na chynhyrchu o fewn cwotâu. Rhaid iddo hefyd sefydlu trefniadau contract hirdymor gyda'r archfarchnadoedd. Nid yw hyn yn rhywbeth y bydd pawb eisiau ei weld, ond dyma beth y mae'n rhaid inni ei wneud os ydym am gael dyfodol diogel a chadarn i'r diwydiant llaeth.

Fy sylw olaf yw fy mod yn credu, er nad yw pethau'n edrych yn rhy dda ar hyn o bryd—ni fydd pob ffermwr llaeth yn dod drwyddi—y bydd yr effeithlonrwydd a'r egni sy'n bodoli yn niwydiannau llaeth Cymru a Phrydain, yn enwedig os bydd ymgyrch i gryfhau'r farchnad allforio, yn sicrhau bod ganddynt ddyfodol disglair."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech