Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Morgan: Labour's health plans make Wales sick

Speech to the National Assembly for Wales.

"After listening to that rather confused and muddled introduction to this grand new design for the NHS, it is difficult to know exactly where to start.

However, I will start with the Wanless agenda. The Government's handling of the Wanless agenda has been shambolic. Instead of leading the case for change and the need for a strategic approach, it waited first for local health boards to come up with their ideas, in the guise of 22 mini local Wanless action plans.

It then waited again until the regional plans could be put together, and now we have this 'Designed for Life' strategy. It is a case of this Government waiting to be led by others instead of taking the lead on this issue.

We all accepted the urgency of the Wanless report—it was certainly accepted by the opposition parties—to ensure that the system became more efficient, that services were reconfigured, and that the more efficient use of beds was to be more apparent than it is now.

All these things were of an urgent nature in the Wanless review, but they seem to have been missed by the Assembly Government.

When I consider this strategy, I am rather concerned that, in essence, it takes no real account of the pressures that exist with regard to the targets that are set.

It takes no real account of the structures that exist for commissioning and service provision. All of that may have to change to cope with these sorts of changes, yet the Government is oblivious to this, towing the line set by Labour's little friends down in the local health boards.

The people who were appointed to push through this agenda in the first place may not have the capacity to cope with some of the changes that you suggest, Minister.

There are two bits in here—and I struggle to get to two—that I welcome. The first is the fact that we will now look at a three-year strategic framework.

Year-to-year planning is unstable; it does not provide any degree of certainty to people commissioning and providing services. I agree that this should be patient-centred. I am yet to be convinced that what you suggest will lead to that, but at least referring to it points you in the right direction.

There are several bits that concern me. The project is uncosted, and you have no idea how you will deliver this. You have no idea what it will cost, how it will be paid for, who will be responsible for covering the costs, and what the ultimate bill will be for leading to the final part of the 'Designed for Life' strategy.

It is confused, because we have gone from local Wanless action plans, to regional plans, to 'Designed for Life', and now to something else that you called 'Designed to Deliver'.

This is the first time that I have heard of that; you will no doubt go into detail on that later on. This is another action plan for next year and beyond to put into place 'Designed for Life', which was put into place to implement the Wanless review.

Therefore, this is an exceptionally muddled and confused project, and I do not believe that you have understood for a second what it will cost.

This relates solely to the national health service. However, in the last six years, you, as a Government, have relied increasingly heavily on other providers to get patients treated.

The second offer scheme has spent in excess of £8 million of public money on treating NHS patients in the private sector. Therefore, you are using the private sector, but there is no mention of any other organisation, other than that which is delivered through the NHS.

It is very much a one size to fit all, without recognising the fact that you are now relying on other service providers to get people treated.

The achievements in 2.4 stretch the truth. For example, there is the reference to people being seen very quickly in accident and emergency departments.

They may be seen fairly quickly in accident and emergency departments, but they are waiting many hours—days in some cases—to get beds in our hospital wards. The wait for cardiac surgery is still much longer in Wales than it is in England, but you seem to trumpet that in this document.

Unless you can show me how this document will extend the choices that are available to patients to get that quick, accessible treatment, unless you can show me how it will extend the clinical independence of hospitals and medical professionals, and unless you can show me how this document will reduce the amount of bureaucracy within the health system and put more resources into front-line care, this document will not get the support of the Welsh Conservative Party.

What you are doing is typical of a Labour politician—you present as many glossy documents, briefing notes and confusion as possible to tie people up in knots, without a clear, definable strategy. I listened to you introduce this debate this afternoon, and you spent 10 minutes saying a great deal about very little."

"Ar ôl gwrando ar y cyflwyniad dryslyd braidd i'r cynllun mawreddog newydd hwn ar gyfer y GIG, mae'n anodd gwybod ble yn union i ddechrau. Fodd bynnag, yr wyf am ddechrau gydag agenda Wanless.

Mae'r ffordd y mae'r Llywodraeth wedi delio ag agenda Wanless wedi bod yn draed moch. Yn hytrach nag arwain yr achos dros newid a'r angen i fabwysiadu dull strategol, arhosodd yn gyntaf i'r byrddau iechyd lleol feddwl am syniadau, ar ffurf 22 o gynlluniau gweithredu Wanless bach lleol.

Yna arhosodd unwaith eto hyd nes y gellid rhoi'r cynlluniau rhanbarthol at ei gilydd, ac yn awr mae gennym y strategaeth hon, 'Cynllun Oes'. Mae hyn yn enghraifft o'r Llywodraeth yn aros i gael ei harwain gan eraill yn hytrach na chymryd yr awenau ei hun ar y mater.

Yr oeddem i gyd wedi derbyn bod brys yn adroddiad Wanless—yn sicr derbyniodd y gwrthbleidiau hynny—i sicrhau bod y system yn datblygu i fod yn fwy effeithlon, bod gwasanaethau'n cael eu hailgyflunio, a bod defnydd mwy effeithlon yn cael ei wneud o welyau nag a wneir ar hyn o bryd.

Yr oedd yr holl bethau hyn yn faterion brys yn adolygiad Wanless, ond ymddengys fod Llywodraeth y Cynulliad wedi eu methu.

Pan fyddaf yn ystyried y strategaeth hon, yr wyf yn bryderus braidd nad yw, yn ei hanfod, yn rhoi ystyriaeth deg i'r pwysau sy'n bodoli o ran y targedau sydd wedi'u pennu.

Nid yw'n rhoi ystyriaeth lawn i'r strwythurau sy'n bodoli ar gyfer comisiynu a darparu gwasanaethau. Mae'n bosibl y bydd rhaid newid hyn i gyd er mwyn ymdopi gyda newidiadau fel y rhain, ond nid yw'r Llywodraeth yn cymryd unrhyw sylw o hyn, ac mae'n hapus i ddilyn y trywydd a osodwyd gan ffrindiau bach Llafur yn y byrddau iechyd lleol.

Mae'n bosibl nad oes gan y bobl a benodwyd i gyflawni'r agenda hon yn y lle cyntaf y gallu i ymdopi â rhai o'r newidiadau a awgrymir gennych, Weinidog.

Mae dau beth yma—ac yr wyf yn ei chael yn anodd meddwl am ddau—yr wyf yn eu croesawu. Y cyntaf yw'r ffaith y bydd rhaid inni'n awr edrych ar fframwaith strategol tair blynedd.

Mae cynllunio o flwyddyn i flwyddyn yn ansefydlog; nid yw'n rhoi unrhyw sicrwydd i bobl sy'n comisiynu ac yn darparu gwasanaethau. Cytunaf y dylai hyn ganolbwyntio ar y cleifion. Nid wyf wedi fy argyhoeddi y bydd yr hyn a awgrymir gennych yn arwain at hynny, ond o leiaf mae cyfeirio ato'n eich troi i'r cyfeiriad cywir.

Mae llawer o bethau sy'n achos pryder imi. Nid yw'r prosiect wedi'i gostio, ac nid oes gennych syniad sut y byddwch yn cyflawni hyn.

Nid oes gennych syniad faint y bydd yn ei gostio, sut y telir amdano, pwy fydd yn gyfrifol am dalu'r costau, a beth fydd cost arwain at ran derfynol strategaeth 'Cynllun Oes' yn y pen draw.

Mae'n ddryslyd, oherwydd ein bod wedi symud o gynlluniau gweithredu Wanless lleol, i gynlluniau rhanbarthol, i 'Gynllun Oes', ac yn awr i rywbeth arall yr ydych wedi'i alw'n 'Designed to Deliver'.

Dyma'r tro cyntaf imi glywed am hwn; yr wyf yn siwr y byddwch yn ymhelaethu arno'n ddiweddarach. Mae hwn yn gynllun gweithredu arall ar gyfer y flwyddyn nesaf a thu hwnt i roi 'Cynllun Oes' ar waith, a roddwyd ar waith i weithredu adolygiad Wanless.

Mae hwn, felly, yn brosiect hynod o gymysglyd a dryslyd, ac ni chredaf eich bod yn sylweddoli am eiliad faint y bydd yn ei gostio.

Mae hwn yn ymwneud â'r gwasanaeth iechyd gwladol yn unig. Fodd bynnag, yn ystod y chwe blynedd diwethaf yr ydych chi, fel Llywodraeth, wedi dibynnu fwyfwy ar ddarparwyr eraill i drin cleifion.

Mae cynllun yr ail gynnig wedi gwario dros £8 miliwn o arian cyhoeddus i drin cleifion y GIG yn y sector preifat. Yr ydych, felly'n defnyddio'r sector preifat, ond nid oes sôn am unrhyw sefydliad arall, heblaw'r hyn sy'n cael ei ddarparu trwy'r GIG.

Mae'n fater o addasu un peth ar gyfer popeth arall, heb gydnabod y ffaith eich bod yn awr yn dibynnu ar ddarparwyr gwasanaeth eraill i drin pobl.

Mae'r cyflawniadau yn 2.4 yn ymestyn y gwirionedd. Er enghraifft, cyfeirir at bobl yn cael eu gweld yn gyflym mewn adrannau damweiniau ac achosion brys.

Efallai eu bod yn cael eu gweld y gyflym iawn mewn adrannau damweiniau ac achosion brys, ond maent yn aros oriau lawer—dyddiau mewn rhai achosion—i gael gwely yn wardiau ein hysbytai.

Mae'n rhaid aros llawer hwy am lawdriniaeth gardiaidd yng Nghymru nag yn Lloegr, ond yr ydych fel petaech yn canu clodydd hynny yn y ddogfen hon. Oni allwch ddangos imi sut y bydd y ddogfen hon yn cynyddu'r dewis sydd ar gael i gleifion gael y driniaeth briodol yn gyflym, oni allwch ddangos imi sut y bydd yn hybu annibyniaeth glinigol ysbytai a gweithwyr meddygol proffesiynol, ac oni allwch ddangos imi sut y bydd y ddogfen hon yn lleihau biwrocratiaeth o fewn y system iechyd a rhoi mwy o adnoddau i ofal rheng flaen, ni fydd y ddogfen hon yn derbyn cefnogaeth Plaid Geidwadol Cymru.

Mae'r hyn yr ydych yn ei wneud yn gwbl nodweddiadol o wleidydd Llafur—yr ydych yn cyflwyno cynifer o ddogfennau sgleiniog, nodiadau briffio a dryswch â phosibl i gymysgu pawb yn llwyr, a hynny heb strategaeth eglur, ddiffiniedig. Gwrandewais arnoch yn cyflwyno'r ddadl hon y prynhawn yma, a threuliasoch 10 munud yn dweud llawer am y nesaf peth i ddim."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech