Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Morgan: Welsh NHS ills not cured by Labour

Speech to the National Assembly for Wales.

"I welcome this debate and the Government's commitment to holding this debate after much argument and persuasion from this side of the Chamber. I appreciate the rather more consensual approach that we are now having on the scheduling of Assembly business.

On the figures that the Government has announced, and in particular the commitment to providing £309 million by 2007-08, I welcome the extra money that the Government is allocating for capital spend.

However, I am not as optimistic as the Minister for Health and Social Services is about whether or not this money will be effectively used and accessed by the relevant NHS bodies to develop the capacity of the NHS.

The Assembly Government is already warning that the increases in the health budget witnessed in recent years will not continue.

In fact, on page 36 of 'Designed for Life' there is reference to 'a level of resources that will challenge commissioners' and 'a time of limited financial growth'.

It is clear that the Assembly Government is preparing the NHS, and, I expect, the Assembly in general, for a slower growth in expenditure than in previous years.

That would sit fairly comfortably with the economic forecasts for the UK as a whole. For example, we know that, last month, Gordon Brown borrowed £9 billion.

That is more money borrowed by a Chancellor of the Exchequer than in any other month since 1993. We are clearly heading for financial difficulty in the UK Treasury, and, as a result, I suspect, here in the National Assembly as well.

This is borne out in the Cabinet paper, where there is reference to the fact that the programme of investment can be completed only if—if—the £309 million continues, and that 'Revenue resources over the three year period are however less than the inescapable commitments identified'.

When Brian Gibbons talks about the problems of LHBs and trusts signing up to the revenue consequences of capital investment programmes, it is not just about future capital programmes; there are clearly revenue constraints and problems that exist at the moment. I believe that this uncertainty will continue.

When you consider that the combined cumulative deficit of NHS trusts in Wales now stands at £43 million, and that LHBs are indebted to the Assembly Government to the tune of £9 million for the assistance provided to them, there are clearly going to be problems with certain trusts and LHBs that would like to pursue capital projects under the £309 million the Government has outlined, but which will find it difficult to do so because of their revenue constraints.

I do not doubt that £309 million is a lot of money, but I am not at all convinced that that money will be spent in the fullest possible way, simply because of the way in which you expect LHBs and trusts to find these sorts of efficiency savings over and above those that are already imposed on NHS bodies.

They will really struggle to meet such commitments.

You have confirmed already, in the Health and Social Services Committee, that LHBs and trusts that wish to pursue capital projects have to sign up to those revenue consequences.

I remember that I put it to you in the committee that, in a situation such as in Gwent, where there is the Gwent NHS trust and five LHBs, if one local health board is struggling to meet the revenue consequences of the capital investment programme, I suspect that the entire programme would collapse.

The bureaucratic way in which the NHS is being administered in Wales is becoming a very real threat to how this money can be spent in future.

It is very well the money being there, but I say again, Minister, that I severely doubt that that money will be spent, because of the problems that our trusts are facing.

That is why we tabled the amendment about the revenue problems and constraints faced by our trusts and LHBs.

The amendment in relation to the capacity of the NHS in Wales is very important. There are many examples of situations where the capacity of the NHS has not been increased in the six years since the Assembly was established.

For example, accident and emergency facilities are bursting at the seams, without any innovative changes being made to the delivery of services to meet rising demand.

Money is being spent to treat patients in England, but that is not a long-term measure. You now need to look at a long-term strategy that can increase capacity in the NHS in Wales, which, frankly, has not happened in the past six years."

"Croesawaf y ddadl hon ac ymrwymiad y Llywodraeth i gynnal y ddadl hon ar ôl llawer o drafodaeth a pherswâd gan yr ochr hon o'r Siambr.

Gwerthfawrogaf yr ymagwedd ychydig yn fwy cydsyniol a fabwysiadwn bellach o ran amserlenni busnes y Cynulliad.

O ran y ffigurau a gyhoeddodd y Llywodraeth, ac yn benodol yr ymrwymiad i ddarparu £309 miliwn erbyn 2007-08, croesawaf yr arian ychwanegol y mae'r Llywodraeth yn ei ddyrannu i wariant cyfalaf.

Fodd bynnag, nid wyf mor optimistaidd â'r Gweinidog dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ynghylch pa un a gaiff yr arian hwn ei hawlio a'i ddefnyddio'n effeithiol gan gyrff perthnasol y GIG er mwyn datblygu capasiti'r GIG.

Mae Llywodraeth y Cynulliad eisoes yn rhybuddio na fydd y codiadau yn y gyllideb iechyd a welwyd yn ystod y blynyddoedd diwethaf yn parhau.

Yn wir, ar dudalen 36 'Cynllun Oes' cyfeirir at lefel o adnoddau a fydd yn herio comisiynwyr a cyfnod o dwf ariannol cyfyngedig.

Mae'n amlwg bod Llywodraeth y Cynulliad yn paratoi'r GIG a'r Cynulliad yn gyffredinol, mae'n siwr, am dwf arafach mewn gwariant nag mewn blynyddoedd blaenorol.

Byddai hynny'n cyd-fynd yn gymharol dda â'r rhagolygon economaidd ar gyfer y DU gyfan. Er enghraifft, gwyddom i Gordon Brown fenthyca £9 biliwn y mis diwethaf.

Mae hynny'n fwy o arian a fenthycwyd gan Ganghellor y Trysorlys nag mewn unrhyw fis arall ers 1993. Yn sicr, bydd Trysorlys y DU yn wynebu anhawster ariannol, ac, o ganlyniad, tybiaf y byddwn ni yma yn y Cynulliad Cenedlaethol yn ei wynebu hefyd.

Cadarnheir hyn ym mhapur y Cabinet, lle y cyfeirir at y ffaith mai dim ond os—os—bydd y £309 miliwn yn parhau—y gellir cwblhau'r rhaglen fuddsoddi, a Fodd bynnag, mae adnoddau refeniw yn ystod y cyfnod tair blynedd yn llai na'r ymrwymiadau anochel a nodwyd.

Pan sonia Brian Gibbons am broblemau o ran byrddau iechyd lleol ac ymddiriedolaethau yn derbyn canlyniadau refeniw rhaglenni buddsoddi cyfalaf, nid dim ond rhaglenni cyfalaf yn y dyfodol sydd dan sylw; mae'n amlwg bod chyfyngiadau a phroblemau refeniw yn bodoli ar hyn o bryd.

Credaf y bydd yr ansicrwydd hwn yn parhau.

Pan ystyriwch fod diffyg cronnol cyfunol ymddiriedolaethau'r GIG yng Nghymru yn £43 miliwn erbyn hyn, a bod ar fyrddau iechyd lleol ddyled o £9 miliwn i Lywodraeth y Cynulliad am y cymorth a roddwyd iddynt, mae'n amlwg y bydd problemau mewn rhai ymddiriedolaethau a byrddau iechyd lleol a hoffai weithredu prosiectau cyfalaf o dan y £309 miliwn a nodwyd gan y Llywodraeth, ond a fydd yn cael anhawster i wneud hynny oherwydd y cyfyngiadau arnynt o ran refeniw.

Yn ddi-au, mae £309 miliwn yn swm mawr, ond nid wyf yn argyhoeddedig o gwbl y caiff yr arian hwnnw ei wario yn y ffordd lawnaf bosibl, oherwydd y ffordd yr ydych yn disgwyl i fyrddau iechyd lleol ac ymddiriedolaethau wneud y mathau hyn o arbedion effeithlonrwydd yn ychwanegol at y rhai a osodir eisoes ar gyrff y GIG.

Byddant yn cael anhawster gwirioneddol i gyflawni ymrwymiadau o'r fath.

Yr ydych wedi cadarnhau eisoes, yng nghyfarfod y Pwyllgor Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, bod yn rhaid i fyrddau iechyd lleol ac ymddiriedolaethau sydd am weithredu prosiectau cyfalaf dderbyn y canlyniadau refeniw hynny.

Cofiaf imi awgrymu ichi yn y pwyllgor, mewn sefyllfa megis yr un yng Ngwent, lle y mae ymddiriedolaeth GIG Gwent a phum bwrdd iechyd lleol, pe bai un bwrdd iechyd lleol yn cael anhawster i fodloni canlyniadau refeniw y rhaglen buddsoddi cyfalaf, y byddwn yn tybio y byddai'r rhaglen gyfan yn methu.

Mae'r ffordd fiwrocrataidd y caiff y GIG ei weinyddu yng Nghymru yn dod yn fygythiad gwirioneddol i'r ffordd y caiff yr arian hwn ei wario yn y dyfodol.

Mae'n dda bod yr arian yno, ond dywedaf eto, Weinidog, fod amheuon difrifol gennyf na chaiff yr arian hwnnw ei wario, oherwydd y problemau y mae ein hymddiriedolaethau yn eu hwynebu.

Dyna pam y cyflwynasom y gwelliant ynghylch y problemau a'r cyfyngiadau refeniw a wynebir gan ymddiriedolaethau a byrddau iechyd lleol.

Mae'r gwelliant ynghylch capasiti'r GIG yng Nghymru yn bwysig iawn. Mae sawl enghraifft o sefyllfaoedd lle nad yw capasiti'r GIG wedi'i gynyddu yn ystod y chwe blynedd ers sefydlu'r Cynulliad.

Er enghraifft, mae adrannau damweiniau ac achosion brys yn llawn at yr ymylon, ac ni wneir unrhyw newidiadau arloesol i'r ffordd y caiff gwasanaethau eu darparu i fodloni'r galw cynyddol.

Caiff arian ei wario i drin cleifion yn Lloegr, ond nid yw hynny'n fesur hirdymor.

Mae angen ichi ystyried strategaeth hirdymor yn awr a all gynyddu capasiti yn y GIG yng Nghymru, sef rhywbeth nad yw wedi digwydd yn ystod y chwe blynedd diwethaf, a dweud y gwir."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech