Speeches recovered from the Conservative party’s online archive More…

Bourne: Putting the 'Welsh' into Welsh Conservatives

Speech by Nick Bourne AM to the Llanelli Conservative Association

"Ladies and Gentlemen,

Party members can be extremely proud of their part in rebuilding the Welsh Conservative party.

In 1997, we were presented with a monumental challenge. We were left without Welsh representation in Westminster, we were sceptical of a new Assembly and critics declared Conservatives a dead force in Wales.

I am glad to say they were wrong.

In eight years we have come a long way. We have increased our representation in the Assembly, increased our standing in local and European elections and we have now returned three Welsh MPs to Westminster.

We have done well and our success is a tribute to your hard work.

Our success is also down to our commitment to put the needs of the Welsh people first.

Our hard work in local government and at the Assembly has persuaded many who were previously unprepared to vote Conservative to consider us a worthy choice.

But we need to do more. We still remain remote to too many parts of the electorate.

Our task is to demonstrate the relevance of Welsh Conservatism to everyone in Wales - to traditional Conservative areas and those areas previously considered more hostile.

The political landscape has changed and Welsh Conservatives are changing too.

We are proud of the Union. We are a Unionist party and remain bound to the importance of the Union.

But it is right that there is an accent on the Welsh: we represent the people of Wales. We believe in the Union but the component parts of that Union deserve separate attention.

As Conservatives, it is natural for us to take pride in our history and culture.

We have already made significant steps to define our Welsh identity within our broader United Kingdom party.

Our Welsh headquarters, Welsh director and Welsh board are a fundamental part of our party structure. Our Welsh Conference, Welsh policy formulation and Welsh dragon emblem are also important features of our 'Welshness'.

It was a major step forward to become known as the Welsh Conservative party, rather than the Conservative party in Wales.

Welsh representation on the UK Board in London ensures that Wales is at the centre of any discussions that affect the party at large. But it is also important that the party becomes more of an identifiably Welsh party.

Other practical steps that we can take to ensure that this happens could include a separate Welsh list of candidates for Westminster. I believe this would be a positive move.

On the policy front, there should be even more emphasis on made-in-Wales policies. The Welsh electorate has responded positively to our commitment to make the Assembly work.

Disillusioned with Labour, they are increasingly turning to us to provide policies and ideas for the future of Wales.

The Welsh language has, quite rightly, been given greater prominence. As a party, we have already made important contributions to the survival and growth of the Welsh language, with the establishment of S4C, the Welsh Language Board and the development of Welsh medium education. Several Conservative Assembly Members have taken advantage of Welsh lessons. I have myself.

We now have policies in place that will build on these achievements, for example our emphasis on the importance of early years learning and a commitment to fund Mudiad Ysgolion Meithrin.

On the cultural side of things, we have stressed the importance of eisteddfodau and campaigned for a national art gallery and a national archive.

Welsh art should not be gathering dust hidden away but on display in a dedicated national art gallery. And it does not make sense for our national records to be held in London.

However, a greater Welsh focus means more than just looking at ways to protect and enhance Welsh language and culture, important though these are.

Vitally, the general election manifesto on devolved issues such as health and education was made in Wales.

There was also Welsh input into the manifesto in all areas. In every case, of course, Conservative principles of opportunity, choice and freedom remained at the heart of our policies, but it was necessary to recognise there are instances where there is a need to do things differently in Wales.

The importance of the community often makes Welsh needs different from those of our English neighbours.

The future of the traditional Welsh family farm is particularly threatened and rural services are endangered.

For all their talk of the importance of communities, Labour is happy to turn a blind eye to the difficulties facing our rural communities. The fabric of Welsh life in rural areas is being destroyed

In other areas too, there must be a Welsh approach. Wales' topography means we also have to look at different ways to develop transport infrastructure.

In order to protect the environment we must encourage renewable energy, but in a way that does not jeopardise the beauty of the Welsh landscape.

We need imaginative ways to address the lack of affordable housing which is acute in many parts of our country.

Perhaps the most recent example of where a Welsh approach has been appropriate is on the issue of top-up fees.

We would not be acting in the interests of the Welsh people if we let Wales go down the same route as England.

Welsh students are already put off from study by mounting debts. At the same time, we must ensure that Welsh universities are on a sound financial footing so that they can compete with the very best in the world.

We have put the needs of Welsh universities and Welsh students first by seeking to find a Welsh solution that does not follow the English model, one that provides for a first-class higher education system, with students who are encouraged to study in Wales without the prospect of crippling debt.

I am delighted to say we have delivered on that. Welsh students will not pay top-up fees in Wales.

A greater emphasis on the 'Welsh' in Welsh Conservative does not make us less Conservative, but it does make us more Welsh.

I must add that this speech is not just addressed to party members present today or indeed members across Wales.

It is just as relevant for party in the rest of the UK. In order for us to flourish and build on the foundations we have made, it does not hurt to flex our muscles a little and remind the UK party that we are not just a branch office.

We represent the voice of a country, within the Union. We must meet the needs of the Welsh people, within the framework of the Union.

Labour received a bloody nose on May 5th, and their majority in the Assembly has gone too, but they still have the reins of power and continue to inflict damage on the Welsh people.

Council tax bills and hospital waiting lists are just some of the areas where Labour has failed the Welsh people miserably.

We already have Welsh Conservative policies that will address these failures. Further measures must be taken to demonstrate that the Welsh Conservatives are a natural choice for people in all corners of Wales.

The next Assembly elections are fast approaching and shortly the party will begin the process of consultation in all policy areas. It is a time when we can review existing policies and create new ones.

Our manifesto will be born out of the hopes and needs of the Welsh people. It provides us with a chance to show that we have policies that offer Wales a bright future. Policies created in Wales for Wales.

Certainly, we have come a long way since 1997.

But we can do much better and we can reach out much further."

"Boneddigion a Boneddigesau,

Mae lle i aelodau'r blaid fod yn falch dros ben o'u cyfraniad wrth ailadeiladu plaid Ceidwadwyr Cymru.

Cawsom her anferthol ym 1997. Nid oedd gennym yr un gynrychiolaeth o Gymru yn San Steffan, roeddem yn amheus o'r Cynulliad newydd ac roedd beirniaid yn datgan fod y Ceidwadwyr wedi hen farw yng Nghymru.

Mae'n braf cael dweud eu bod nhw'n anghywir.

Rydym wedi dod ymhell mewn wyth mlynedd. Rydym wedi cynyddu nifer yr aelodau yn y Cynulliad Cenedlaethol, yn yr etholiadau lleol ac Ewrop ac mae gennym bellach dri Aelod Seneddol Ceidwadol o Gymru yn San Steffan.

Rydym wedi llwyddo, ac mae hynny'n glod i'ch gwaith caled chi.

Mae ein llwyddiant hefyd yn deillio o'n hymroddiad i roi anghenion pobl Cymru yn gyntaf. Mae ein gwaith caled mewn llywodraeth leol ac yn y Cynulliad wedi darbwyllo'r rhai a fu unwaith yn amharod i bleidleisio i'r Ceidwadwyr, i'n hystyried ni fel dewis gwerth chweil.

Ond mae lle i wella. Rydym yn rhy ynysig o hyd i lawer o etholwyr.

Ein tasg ni yw dangos pa mor berthnasol yw Ceidwadwyr Cymru i bawb yng Nghymru - i'n hardaloedd traddodiadol a'r ardaloedd sy'n cael eu hystyried yn fwy gelyniaethus.

Mae'r tirlun gwleidyddol wedi newid, ac mae Ceidwadwyr Cymru hefyd yn newid.

Rydym ni'n falch o'r Deyrnas Unedig. Plaid Unoliaethol ydym ni sy'n driw i bwysigrwydd Unoliaeth. Ond mae hefyd yn iawn i roi pwyslais ar Gymru: rydym ni'n cynrychioli pobl Cymru. Er ein bod ni'n credu mewn Unoliaeth, mae'r gwahanol rannau'n haeddu sylw hefyd.

Fel Ceidwadwyr, mae'n naturiol ein bod ni'n falch o'n hanes a'n diwylliant.

Rydym ni eisoes wedi cymryd camau breision i ddiffinio ein hunaniaeth Gymreig o fewn plaid ehangach y Deyrnas Unedig. Mae ein pencadlys, ein cyfarwyddwr a'n bwrdd Cymreig yn rhan hanfodol o strwythur ein plaid. Mae ein cynhadledd Gymreig, ein polisïau Cymreig a'n harwyddlun draig goch hefyd yn nodweddion pwysig o'n 'Cymreictod'. Cam mawr ymlaen oedd ein hailfedyddio'n Ceidwadwyr Cymru, yn lle'r Blaid Geidwadol yng Nghymru.

Mae cynrychiolaeth o Gymru ar fwrdd y Deyrnas Unedig yn Llundain yn sicrhau bod Cymru wrth galon unrhyw drafodaethau sy'n effeithio ar y blaid yn gyffredinol. Ond mae'n bwysig hefyd datblygu'n blaid fwy Cymreig.

Rhai o'r camau ymarferol eraill y gallwn ni eu cymryd i ofalu bod hyn yn digwydd yw cynnwys rhestr ar wahân o ymgeiswyr o Gymru ar gyfer etholiadau San Steffan. Credaf y byddai hyn yn gam positif.

Ar fater polisïau, dylem roi hyd yn oed rhagor o bwyslais ar bolisïau wedi'u pennu yng Nghymru. Mae etholwyr Cymru wedi ymateb yn gadarnhaol i'n hymrwymiad i wneud i'r Cynulliad weithio. Wedi'u dadrithio â Llafur, mae mwy a mwy yn troi aton ni am bolisïau a syniadau ar gyfer dyfodol Cymru.

Mae mwy o bwyslais ar y Gymraeg bellach, a hynny'n haeddiannol. Rydym ni eisoes, fel plaid, wedi gwneud cyfraniadau pwysig i dwf a pharhad yr iaith, gyda sefydlu S4C, Bwrdd yr Iaith Gymraeg a datblygu addysg cyfrwng Cymraeg. Mae sawl Aelod Cynulliad Ceidwadol wedi manteisio ar y cyfle i ddysgu Cymraeg. Rydw i'n un ohonyn nhw.

Bellach, mae gennym bolisïau ar waith i adeiladu ar y llwyddiannau hyn, er enghraifft, ein pwyslais ar bwysigrwydd addysg y blynyddoedd cynnar a'n hymrwymiad i ariannu Mudiad Ysgolion Meithrin.

Ar yr ochr ddiwylliannol, rydym wedi pwysleisio pwysigrwydd eisteddfodau ac wedi ymgyrchu dros oriel gelf genedlaethol ac archifdy cenedlaethol. Ni ddylai celf o Gymru hel llwch o'r neilltu, ond yn hytrach dylid ei harddangos mewn oriel gelf genedlaethol bwrpasol. A does dim synnwyr o gwbl bod ein harchifau cenedlaethol ni'n cael eu cadw yn Llundain.

Er hynny, mae canolbwynt mwy Cymreig yn golygu llawer mwy na dim ond ffyrdd o warchod a hybu iaith a diwylliant Cymraeg - er mor bwysig ydyn nhw.

Yn allweddol, cafodd maniffesto'r etholiad cyffredinol ar faterion sydd wedi'u datganoli - fel iechyd ac addysg - ei baratoi yma yng Nghymru. Cafwyd cyfraniad o Gymru hefyd i holl feysydd y maniffesto. Ym mhob achos, roedd egwyddorion y Ceidwadwyr sef cyfle, dewis a rhyddid, yn parhau wrth wraidd ein polisïau, ond roedd angen cydnabod bod sefyllfaoedd lle mae angen gwneud pethau'n wahanol yng Nghymru.

Mae pwysigrwydd bro yn golygu'n aml bod anghenion Cymru'n wahanol i'n cymdogion dros Glawdd Offa. Mae dyfodol y fferm deuluol draddodiadol yn y fantol, a gwasanaethau gwledig mewn perygl. Er gwaetha'r holl frolio am bwysigrwydd cymunedau, mae Llafur yn ddigon parod i gau llygad ar y trafferthion sy'n wynebu ein cymunedau gwledig. Mae'r hen ffordd wledig Gymreig o fyw yn cael ei dinistrio.

Rhaid meithrin ymagwedd Gymreig mewn meysydd eraill hefyd. Mae daearyddiaeth Cymru yn golygu bod rhaid i ni chwilio am ffyrdd gwahanol o ddatblygu'r seilwaith trafnidiaeth.

Er mwyn diogelu'r amgylchedd, mae'n rhaid i ni annog ynni adnewyddadwy - ond mewn modd nad yw'n peryglu harddwch tirlun Cymru.

Mae angen meddwl am ddulliau dyfeisgar i fynd i'r afael â phrinder tai fforddiadwy, sy'n broblem ddifrifol mewn sawl rhan o'r wlad.

Efallai mai'r enghraifft fwyaf diweddar lle'r oedd ymagwedd Gymreig yn briodol yw ar fater ffioedd dysgu ychwanegol. Ni fyddem yn gweithio er lles pobl Cymru pe baem yn gadael i Gymru ddilyn yr un trywydd â Lloegr. Mae'r holl ddyledion eisoes yn atal myfyrwyr Cymru rhag astudio. Ar yr un pryd, mae'n rhaid i ni ofalu bod gan brifysgolion Cymru seiliau ariannol cadarn er mwyn cystadlu â'r goreuon yn y byd.

Rydym ni wedi rhoi anghenion prifysgolion Cymru a myfyrwyr Cymru yn gyntaf trwy geisio dod o hyd i ateb Cymreig nad yw'n dilyn patrwm Lloegr - un sy'n darparu ar gyfer system addysg o'r radd flaenaf, gyda myfyrwyr sy'n cael eu hannog i astudio yng Nghymru heb orfod mynd i ddyled fawr. Mae'n bleser gen i ddweud ein bod ni wedi cyflawni hynny. Ni fydd myfyrwyr Cymru yn gorfod talu ffïoedd ychwanegol yma yng Nghymru.

Nid yw'r ffaith bod Ceidwadwyr Cymru yn rhoi mwy o bwyslais ar 'Gymru' yn golygu ein bod yn llai Ceidwadol - ond mae'n ein gwneud ni'n fwy Cymreig.

Rhaid ychwanegu nad araith ar gyfer yr aelodau sydd yma heddiw, nac aelodau ledled Cymru, mo hon yn unig. Mae'r un mor berthnasol i'r blaid yng ngweddill y Deyrnas Unedig. Er mwyn ffynnu ac adeiladu ar y sylfeini, mae'n werth i ni godi llais ac atgoffa'r blaid Brydeinig nad cangen mohonom. Rydym ni'n cynrychioli llais cenedl o fewn Prydain. Rhaid i ni ddiwallu anghenion pobl Cymru o fewn fframwaith Prydain.

Cafodd Llafur dipyn o glec ar Fai y pumed, ac mae eu mwyafrif yn y Cynulliad wedi mynd hefyd - ond maen nhw'n dal mewn grym ac yn dal i achosi drwg i bobl Cymru.

Biliau'r dreth gyngor a rhestrau aros ysbytai yw rhai o'r meysydd lle mae Llafur wedi methu pobl Cymru'n llwyr.

Eisoes, mae gan Geidwadwyr Cymru bolisïau i fynd i'r afael â'r methiannau hyn. Rhaid cyflwyno mesurau pellach i ofalu mai Ceidwadwyr Cymru yw'r dewis naturiol i bobl o Fôn i Fynwy.

Mae etholiadau nesaf y Cynulliad yn prysur agosáu, a chyn hir, bydd y blaid yn dechrau ymgynghori ar bob maes polisi. Dyma gyfle i ni adolygu ein polisïau presennol a chreu rhai newydd.

Bydd ein maniffesto yn seiliedig ar obeithion ac anghenion pobl Cymru. Mae'n gyfle i ni ddangos bod gennym bolisïau sy'n cynnig dyfodol llewyrchus i Gymru. Polisïau wedi'u creu yng Nghymru.

Rydym ni wedi dod ymhell ers 1997, heb os nac oni bai.

Ond fe allwn ni wneud yn well o lawer, ac ymestyn ymhellach o lawer."

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech